دانشگاه آزاد سما واحد ساري
موضوع پروژه :
مقايسه ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي
و ساير رشته هاي تحصيلي دانشگاه پيام نور مرکز ساري
استاد راهنما :
خانم آمنه موسوي
دانشجو :
شکوفه گوران
سال تحصيلي 93-92
سپاسگزاري :
با حمد و ستايش خداوند بيکران که ما را آفريد و از نعمت هاي بي شمار خود برخوردار ساخت. تحقيقي که ارائه شده است نتيجه راهنمايي هاي استاد گرانقدر خانم آمنه موسوي و آموخته هاي اندک اين حقير بوده است که در حد توان و بضاعت ارائه شده است. اميد است با وجود نقايص و کاستي ها مورد توجه و عنايت شما استاد ارجمند قرار گيرد تا شروعي باشد براي فرداهاي بهتر.
فهرست مطالب
صفحهعنوان2فصل اول: کليات تحقيق
1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………..31-2- بيان مسئله…………………………………………………………………………………………………………………………41-3- اهميت و ضرورت تحقيق…………………………………………………………………………………………………61-4- اهداف تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………71-5- فرضيه هاي تحقيق…………………………………………………………………………………………………………….71-6- متغيرها…………………………………………………………………………………………………………………………….81-7- تعريف مفهومي و عملياتي………………………………………………………………………………………………….فصل دوم:ادبيات و پيشينه تحقيق102-1- تاريخچه موضوع…………………………………………………………………………………………………………………..112-2-تعريف افسردگي……………………………………………………………………………………………………………………..162-3- اصطلاح افسردگي…………………………………………………………………………………………………………………..162-4- ملاک هاي DSM-IV-TR در مورد افسردگي اساسي …………………………………………………………182-5- طبقه بندي افسردگي ………………………………………………………………………………………………………………192-6- عوامل موثر در افسردگي بر اساس نظريات مختلف…………………………………………………………………….302-7-علائم افسردگي……………………………………………………………………………………………………………………….302-8- افسردگي رواني در نوجوانان و جوانان………………………………………………………………………………………332-9- سطوح افسردگي رواني…………………………………………………………………………………………………………..342-10- علل پيدايش افسردگي رواني………………………………………………………………………………………………….352-11- خصوصيات شخصيتي انسان هاي افسرده ………………………………………………………………………………..362-12- شيوع افسردگي ……………………………………………………………………………………………………………………382-13- راه هاي درمان افسردگي………………………………………………………………………………………………………..412-14- اصول کلي درماني افسردگي…………………………………………………………………………………………………..422-15- نقش مشاوره در درمان افسردگي رواني……………………………………………………………………………………452-16-پيشينه تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………فصل سوم: متدلوژي و روش تحقيق513-1- روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………….513-2- جامعه آماري …………………………………………………………………………………………………………………………513-3- نحوه نمونه گيري……………………………………………………………………………………………………………………513-4- آمار توصيفي………………………………………………………………………………………………………………………….513-5- آمار استنباطي………………. ……………………………………………………………………………………………………….523-6- متغييرها ……………………………………………………………………………………………………………………………….523-7- ابزار پژوهش………………………………… ………………………………………………………………………………………523-8- اعتبار و روايي پرسشنامه …………………………………………………………………………………………………………
فصل چهارم: تجزيه و تحليل روش هاي آماري554-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………..56بخش اول: آمار توصيفي……………………………………………………………………………………………………………………72بخش دوم: آمار استنباطي…………………………………………………………………………………………………………………..فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات805-1- خلاصه پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………845-2- محدوديت هاي پژوهش …………………………………………………………………………………………………………845-3- پيشنهادات پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………..86منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..89ضمائم …………………………………………………………………………………………………………………………………………..فهرست جدولها
صفحهعنوانجدول(4-1)؛ توزيع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب رشته تحصيلي ……………………………………………………………………56
جدول(4-2)؛ توزيع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب جنسيت …………………………………………………………………………….57
جدول(4-3)؛ توزيع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب سن ………………………………………………………………………………….58
جدول 4-4-فراواني پاسخگويان به سوالات بعد عاطفي …………………………………………………………………………………………..59
جدول 4-5- فراواني پاسخگويان به سوالات بعد شناخت ………………………………………………………………………………………..60
جدول 4-6- فراواني پاسخگويان به سوالات بعد رفتارهاي آشکار ……………………………………………………………………………66
جدول 4-7- فراواني پاسخگويان به سوالات بعد رفتارهاي اجتماعي …………………………………………………………………………68
جدول 4-8- فراواني پاسخگويان به سوالات نشانه هاي بين فردي ……………………………………………………………………………71
جدول(4-9) جدول ميانگين و انحراف معيار مربوط به فرضيه اول پژوهش ……………………………………………………………….72
جدول(4-10) جدول آزمون t مربوط به فرضيه اول پژوهش ……………………………………………………………………………………72
جدول(4-11) جدول مقايسه ميانگين نمره دانشجويان روانشناسي با دانشجويان رشته غير از روانشناسي در فرضيه اول …..73
جدول(4-12) جدول ميانگين و انحراف معيار مربوط به فرضيه دوم پژوهش ……………………………………………………………..73
جدول(4-13) جدول آزمون t مربوط به فرضيه دوم پژوهش ……………………………………………………………………………………74
جدول(4-14) جدول مقايسه ميانگين نمره دانشجويان روانشناسي با دانشجويان رشته غير از روانشناسي در فرضيه دوم ….75
جدول(4-15) جدول ميانگين و انحراف معيار مربوط به فرضيه سوم پژوهش …………………………………………………………….75
جدول(4-16) جدول آزمون t مربوط به فرضيه سوم پژوهش …………………………………………………………………………………..75
جدول(4-17) جدول مقايسه ميانگين نمره دانشجويان روانشناسي با دانشجويان رشته غير از روانشناسي در فرضيه سوم ….76
جدول(4-18) جدول ميانگين و انحراف معيار مربوط به فرضيه چهارم پژوهش ………………………………………………………….76
جدول(4-19) جدول آزمون t مربوط به فرضيه چهارم پژوهش ………………………………………………………………………………..77
جدول(4-20) جدول مقايسه ميانگين نمره دانشجويان روانشناسي با دانشجويان رشته غير از روانشناسي در فرضيه چهارم.77
جدول(4-21) جدول ميانگين و انحراف معيار مربوط به فرضيه پنجم پژوهش ……………………………………………………………77
جدول(4-22) جدول آزمون t مربوط به فرضيه پنجم پژوهش ………………………………………………………………………………….78
جدول(4-23) جدول مقايسه ميانگين نمره دانشجويان روانشناسي با دانشجويان رشته غير از روانشناسي در فرضيه پنجم …78
فصل اول
کليات تحقيق
1-1-مقدمه
افسردگي يكي از شايع ترين بيماريهاي روان پزشكي است كه از زمانهاي بسيار دور در نوشته ها آمده است ??? سال قبل از ميلاد، بقراط آن را ملانكولي تعريف كرده است. برخي افسردگي را يك واكنش طبيعي در قبال زندگي مي دانند و برخي آن را يك بيماري قلمداد مي كنند.
افسردگي علاوه بر جنبه هاي ژنتيكي اكثراً با عوامل اجتماعي و رواني ناشي از وقايع محيطي همراه بوده است. احتمال وقوع آن در مردان در طول عمر حدود ?? % است و در زنان به ?? % نيز مي رسد. افراد مبتلا به افسردگي دچار علايم متعددي از قبيل خلق افسرده، فقدان علاقه و لذت، كاهش انرژي و تمركز، مشكلات خواب، خودكشي و … مي باشند. ميزان مراجعه بيماران داراي اختلالات افسردگي به متخصصان داخلي حدود 10 % است و ميزان مراجعه كننده به پزشكان عمومي ??% است كه فقط نيمي از مبتلايان به اختلال افسردگي به صورت جدي تحت درمان قرار مي گيرند (سادوک و سادوک، 1384).
در حال حاظر رايج ترين نقطه نظر آن است که گروه هاي مجزايي از افسردگي وجود دارند که علائم آن متفاوت است. واژه افسردگي به معناي ضعف تا حدي داراي ابهام است و در رشته هاي مختلف معناي متفاوتي دارد به عنوان مثال در فيزيولوژي اعصاب از کاهش فعاليت هاي يک عنصر شيميايي در روان شناسي منظور از آن حالت هيجاني است که منجر به کاهش قابليت ها مي شود به طوري که شدت افسردگي بستگي به تعداد علائم و حد نفوذ آن دارد در خفيف ترين مشکل ممکن است فقط معدودي از علائم اساسي وجود داشته باشد خصوصيات اصلي و مرکزي حالت افسردگي کاهش عميق به فعاليت هاي لذت بخش روزمره مهم ترين علت افسردگي همين ناتواني در کسب لذت از چيزهايي که قبلاً براي شخص لذت بخش بوده است. انسان حيواني اجتماعي است و اگر در روابط او با محيط دشوار و تنهايي اش شديد باشد گاهي افسردگي چهره مي کند. عوامل رواني اجتماعي مانند اختلاف با افراد خانواده، کارفرمايان، همکاران، کارکنان و حتي دوستان و بستگان مي توانند همگي ايفا کننده بسياري از محرک هاي تنش زاي محيطي مانند مشکلات مالي، مشاغل جديد، مسائل حقوقي، بازنشستگي و يا تغييرات ديگر مي توانند به رشد افسردگي کمک کند. (پور افکاري، نصرالله، 1376).
1-2- بيان مسئله
مي توان گفت افسردگي در هر زمان و در هر جا براي هر کسي ممکن است روي دهد در واقع افسردگي واکنشي است در مقابل رويدادهاي استرس زا و يا عوامل زيست شناختي مثل بيماري هاي جسمي هورموني يا بعضي داروها مي توانند در افسردگي نقش بسزايي داشته باشند اغلب مردم در دوره اي از عمر خود احساس افسردگي دارند اما عده اي ديگر افسردگي را به کرات به طور عميق و مداوم تجربه مي کنند، اگر بخواهيم به يک فرد افسرده کمک کنيم شايد بهترين راه حمايت کننده بودن است اما اگر بخواهيم با سرزنش شخص افسرده که اين حالت را سريع ترک کند يا روش هاي مواجه اي استفاده کنيم مي تواند وضع از اين هم بدتر شود. به اعتقاد بسياري از کارشناسان مشاوره و علوم رفتاري همه افراد در هر جايگاهي که باشند چه کارمند چه دانش آموز و چه دانشجو براي اينکه با رويداد هاي استرس زا مقابله کنند يا نگراني هايشان را بهتر بشناسند به يک درمانگر با مشاور نياز دارند.
اما با وجود توجهي که پزشکان به اين مقوله داشته اند هنوز دانش ما از چند و چون افسردگي اگرچه اندک نيست کاستيها و نقاط کور فراوان دارد. لذا لازم است که روانشناسان، روانپزشکان و پويندگان اين علم با توجه به عوامل زيربنايي سنتي، عقيدتي، فرهنگي، روشهاي علمي در جهت شناسايي علل و يافتن راه حلي براي جلوگيري از چنين اختلالاتي گام بردارند، بخصوص در اين زمان، که اختلالات رواني ـ اجتماعي بويژه افسردگي به سبب وضعيت نامتعادل و متحول زندگي خانوادگي، اجتماعي در يکي دو دهه اخير در بيشتر کشورها و همچنين در کشور ما بيش از هر زمان ديگري گريبان گير گروههاي وسيعي از نوجوانان و جوانان شده است. بنابراين لازم است در کنار نيازهاي زيستي به مسئله امنيت رواني و ثبات عاطفي نوجوانان و جوانان توجه زيادي نمود.
دوران نوجواني، مرحله بحران عاطفي و اجتماعي است. شخصي که مرحله جواني خوبي نداشته باشد، مسلماً از زندگي سالم و با نشاط در دوره پيري برخوردار نخواهد شد و از سوي ديگر ورود به دانشگاه يک رويداد مهم و بسيار حساس در زندگي نيروهاي کارآمد و فعال جوان در هر کشوري به شمار مي رود، که غالبا با تغييرات زيادي در روابط اجتماعي و فردي آن ها همراه است. در کنار اين تغييرات، بايد به انتظارات و نقش هاي جديدي نيز اشاره نمود که هم زمان با ورود به دانشگاه در دانشجويان شکل مي گيرد . برخي از آنان به سرعت خود را با اين شرايط جديد انطباق داده، با انعطاف پذيري مناسب تغييرات به وجود آمده را مي پذيرند و با حفظ سلامت روان خود، موفقيت هاي لازم تحصيلي را کسب مي کنند، ليکن برخي ديگر قادر به سازگاري و انطباق مؤثر نبوده و قرار گرفتن در چنين شرايطي براي آن ها غيرقابل تحمل و نگران کننده بوده، و عملکرد و بازدهي آن ها را تحت تأثير قرار مي دهد. (بيابانگرد، 1379)
در اين پژوهش تاکيد بر قشر عظيمي از اجتماع يعني جوانان که آينده را تعيين مي کنند و پرداختن به مسائلي که مشکلات آنها در واقع اعتبار و ارزش به آنها خواهد داد. بنابراين لازم است در کنار نيازهاي زيستي به مسئله امنيت رواني و ثبات عاطفي جوانان توجه زيادي نمود عدم امنيت رواني نه تنها بر چگونگي شخصيت آنها تاثير مي گذارد و بلکه بيشترين تاثير را بر شکوفايي هوش و تفکر و عوامل رواني اجتماعي دانشجويان خواهد داشت بي ترديد عوامل رواني اجتماعي دانشجويان با آرامش رواني ثبات عاطفي شان داراي همبستگي مي باشد.
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق
جامعه براي تربيت دانشجويان كه مستعدترين گروه اجتماعي محسوب مي شوند هزينه هاي كلان معنوي و مادي را متحمل مي شود و به همين دليل هرگونه اختلال در سلامت روان و جسم دانشجو تهديدي بر اين سرمايه گذاري است چرا كه دانشجويان هر كشور متضمن سازندگي آن سرزمين هستند و سلامت جسم و روان تك تك آنان اثر بسيار مهمي در آينده آن كشور دارد. افسردگي در بين دانشجويان امروزه مسأله اي نيست كه بتوان به سادگي منكر آن شد، به خصوص افرادي كه در محيط هاي دانشجويي حضور دارند در بسياري از موارد مي توانند آن را به خوبي احساس كنند. افسردگي در بين دانشجويان مي تواند در كسب مهارتهاي اجتماعي و تكامل شخصيت اختلال ايجاد كند، از ميزان موفقيت و پيشرفت تحصيلي آنان بكاهد و آنها را از رسيدن به جايگاه ويژه اي كه انتظار دارند و در واقع شايسته آن هستند باز دارد و در موارد شديد موجب شكست و ناكامي در زندگي شده و باعث اختلال در پيشرفت جامعه و عواقب ناشي از آن شود.
آنچه که امروزه توجه بسياري از روانشناسان و پزشکان متخصص را به خود جلب کرده است مسئله افسردگي است که يکي از رايج ترين انواع بيماري رواني است و روز به روز در حال گسترش است بنابراين مي بينيم که افسردگي يک موضوع مهم و حياتي در زندگي بشر مي باشد و از نظر تاثيراتي که اين بيماري مي تواند روي قدرت بکارايي پيشرفت هاي ميل به زندگي و تلاش بيشتر براي آينده داشته باشد اهميت دارد.
امروزه متاسفانه بيماري افسردگي يکي از بيماري هاي رايج در ميان گروه هاي مختلف مردم است در بيماري افسردگي واکنش ها غير طبيعي هستند يعني انسان در برابر ناملايمات و شکست هايش بيش از حد افسرده مي شوند بنابراين يکي از مشکلات خانواده ها و دانشجويان به ويژه جوانان امروز بيماري افسردگي مي باشد، از آنجا که مشخص گرديده افسردگي بر عملکرد (پيشرفت) تحصيلي تاثير دارد. بنابراين خانواده ها و مسئولين آموزش و استادان مي توانند در کاهش زمان ميزان افسردگي دانشجويان و رفع معضلات به آنها کمک کنند. (بيابانگرد، 1384)
از آن جا كه دانشجويان قشر عظيمي از جوانان مملكت را تشكيل مي دهند و اين مسأله نيز در ميان اين گروه رايج مي باشد، مسأله پژوهش در مورد ميزان افسردگي در ميان اين نسل از اهميت ويژه اي برخوردار است. بررسي چنين مسأله مهمي مي تواند تصميم گيرندگان جامعه را در برنامه ريزي و پيشگيري از آن ياري نمايد و دانشجويان جامعه را كه اساسي ترين سرمايه يك كشور به حساب مي آيند، سالم، شاداب و توانمند به عرصه هاي كار و فعاليت هدايت نمايد. جوانان دانشجويي كه دچار تعارض و امنيت رواني هستند.
به اجبار بخش قابل توجهي از نيروي فكر خود را صرف حل مسايلي خواهند كرد كه ذهن آن ها را مشغول نموده است. بالطبع در اين شرايط دقت، توجه مطلوب و مشاركت در فعاليت هاي آموزشي بسيار اندك خواهد بود. عدم امنيت رواني و ابتلا به افسردگي نه تنها بر چگونگي رشد شخصيت آنان اثر مي گذارد، بلكه عمدتاً موجب بروز و ظهور بسياري از رفتارهاي نامطلوب نظير گوشه گيري و خيال پردازي، افسردگي، بيقراري، عصبانيت، پرخاشگري و غيره ميگردد. همچنين بيشترين اثر را بر عدم شكوفايي هوش و پيشرفت تحصيلي آن ها خواهد داشت. در اصل تعارض و بي ثباتي عاطفي، آفت رشد و خلاقيت ذهني است (صفري، 1386).
اهميت اين تحقيق در اين است که به مقايسه ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري
و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز ميپردازد.
1-4- اهداف تحقيق:
الف) هدف کلي:
مقايسه ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز
ب) هدف جزئي:
1. بررسي بعد عاطفي در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز .
2. بررسي بعد شناخت در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز .
3. بررسي رفتارهاي آشکار در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز.
4. بررسي رفتارهاي اجتماعي در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز .
5. بررسي نشانه هاي بين فردي در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز .
1-5- فرضيه هاي تحقيق:
1. بعد عاطفي در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز اختلاف معني داري دارد.
2. بعد شناخت در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز اختلاف معني داري دارد.
3. بعد رفتارهاي آشکار در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز اختلاف معني داري دارد.
4. رفتارهاي اجتماعي در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز اختلاف معني داري دارد.
5. نشانه هاي بين فردي در ميزان افسردگي در بين دانشجويان رشته روانشناسي پيام نور ساري و ساير رشته هاي تحصيلي اين مرکز اختلاف معني داري دارد.
1-6- متغيرها:
متغير مستقل: رشته تحصيلي دانشجويان
متغير وابسته: افسردگي
متغير مداخله کننده: جنسيت
1-7- تعريف مفهومي و عملياتي:
الف) تعريف مفهومي (نظري):
افسردگي:
– تعريف مفهومي افسردگي: حالتي رواني که با احساس غمگيني، تنهايي، نااميدي، ضعف عزت نفس خود شخص است علائم همراه مشتمل اند بر کندي رواني- حرکتي يا گاهي کناره گيري از تماس ميان فردي و نشانه هاي نباتي از قبيل بي خوابي و بي اشتهايي. (کاپلان و سادوک، 1387)
– افسردگي يک حالت خلقي گاه مداوم و گاه ناپايدار است. جنبه هاي مختلفي از زندگي فرد را در بر مي گيرد افسردگي معمولي ممکن است چند دقيقه تا چند روز طول بکشد افراد افسرده به اين دليل افسرده اند که راه هاي اشتباه آور و مبالغه آميز در فکر کردن دارند و شخص افسرده يک نظر منفي درباره خود و آينده دارد. (بک، 1990)
تعريف عملياتي (عملي):
الف) تعريف عملياتي افسردگي: ميزان نمره اي که دانشجويان در تست افسردگي بک دريافت مي کنند.
فصل دوم
ادبيات و پيشينه تحقيق
2-1- تاريخچه موضوع:
از زمان هاي بسيار دور مردم موارد افسردگي را ثبت کرده اند و گزارش هاي بسياري از منابع طبي قديم وجود دارد که امروزه اختلالات خلقي مي خوانيم در حدود 30 ميلادي پزشک رومي سلسول در کتاب ملانکولي ناشي از منواي سياه معرفي مي نمود. بيماري افسردگي در طي قرن ها و سال هاي متمادي به نام هاي مختلفي نام برده شده، در کتب قديم ايران به نام ماليخوليا در داستان هاي زيادي راجع به آن نوشته شده است و بشر اوليه ماليخوليا را نفرين خدايان و يا لعن شياطين نسبت داده و نام هاي گوناگوني به آنها اطلاق نموده است. (صوفي، 1385)
نخستين مطالعات روان شناختي در مورد افسردگي توسط زيگموند فرويد و کارل آبراهام صورت گرفت اين دو در مقالات جداگانه در باره افسردگي اين اختلالات را به عنوان يک واکنش پيچيده نسبت به از دست دادن چيزي توصيف مي نمود. فرويد در مقاله اصلي خود درباره افسردگي سوگواري و ماليخوليا هر دو نوع افسردگي را به عنوان واکنشي طبيعي نسبت به از دست دادن کسي يا چيزي که مورد عشق و محبت خود بوده است توصيف کرد. (آزاد، ????).
در اوايل قرن دوم بعد از ميلاد آرتائوس کاپادوچيا رابطه بين ماني و ملانکولي را کشف کرد مبتلايان به ملانکولي همه بيماريشان يک نوع نيست يا از مسموم شدن مظنون هستند يا از مردم گريزي سر به دامان صحرا مي گذارند يا خرافاتي شده و از زندگي گريزانند و هرگاه که آرامش پيدا شود اکثر موارد خوشي به آنان مسلط مي شود. (همان منبع).
2-2-تعريف افسردگي:
افسردگي نوعي اختلال رواني است كه در آن خلق شخص آشفته مي شود. چون افسردگي اغلب مورد درمان قرار نمي گيرد پزشكان از تعداد واقعي افراد مبتلا به افسردگي اطلاع ندارند، با اين حال آن ها مي دانند كه تعداد افراد افسرده كم نيستند، در واقع افسردگي به قدري متداول است كه گاهي از آن به عنوان سرماخوردگي رواني ياد مي شود.(گنجي ،1378)
2-2-1-تعاريف افسردگي از ديدگاه دانشمندان:
افسردگي عبارتست از يک احساس عميق از نااميدي ضعيف تا يک احساس ياس شديد ممکن است نوسان داشته باشد اين تغييرات مشخص در رفتار، نگرش، کارآيي و اعمال فيزيولوژي است. (آزاد، 1384 )
فوکس ورم (1975) اشاره کردند که افراد افسرده در ارزيابي اعمال خود بيشتر به رويدادهاي منفي که به دنبال رفتار بروز مي کند توجه مي نمايند بدون اينکه رابطه ي آن رويداد ها با رفتار خود در نظر بگيرند انتخاب هدف هاي بسيار بالا و غير ممکن باعث مي گردد که فرد افسرده به علت نرسيدن به هدف هاي غير واقع بينانه برداشتي منفي از خود پيدا مي کند.
2-2-1-1- ملاني کلاين:
افسردگي را تظاهر پرخاشگري نسبت به افراد مورد علاقه تعبير کرد، چيزي که عمدتاً برداشت فرويد بود. (نوريان به نقل از کاپلان و سادوک، 1386).
2-2-1-2-ادوارد بيبرينگ:
افسردگي را تنشي از خود ايگو تلقي مي کرد تا بين ايگو و سوپرايگو. او افسردگي را پديده اي مي دانست که وقتي شخص از تضاد بين آرمان بالاي خود و واقعيت موقعيت خود آگاه مي گردد ظاهر مي شود. (همان منبع).
2-2-1-3-اديت ياکوسبون:
حالت افسردگي را به حالت کودکي درمانده و فاقد نيرو که متعهد پدر و مادر زجر دهنده است تشبيه کرد. (همان منبع).
2-2-1-4-جرج کلي:
افسردگي را شکست ساختمان هاي شخصيت مي دانند که منجر به احساس تهديد گناه و خصوصيات و پرخاشگري در فرد مي شود (شهبازي ، 1385).
2-2-1-5-لينفوردرس:
در تعريف افسردگي مي نويسد که بيماري افسردگي بيماري است که خصوصيت اول آن تغيير خلق است. و شايد يک احساس غمگيني است که يک نوميدي خفيف تا احساس يأس شديد ممکن است نوسان داشته باشد. اين تغيير خلق نسبتاً ثابت و براي روزها و هفته ها، ساعتها و سالها ادامه دارد. همراه اين تغيير خلق تغييرات شخصي در رفتار ـ نگرشي تفکر کارايي و اعمال فيزيولوژيک وجود دارد (همان منبع).
2-2-1-6-راس ميچل:
مي نويسد شخصي که در زمان احساس يا حساس در دوران رشد خويش فقدان شديد دارد پشت سر نهاده باشد. بعدها در زندگي نه تنها در معرض افسردگي قرار دارد بلکه در خطر آن نيز است که به شخصيتي افسرده تبديل مي شود. (همان منبع).
2-2-1-7-گرينگر:
و ساير همکاران افسردگي همراه با اضطراب که نشان دهنده برانگيختن عاطفي را احساس نوميدي و درماندگي است تعريف کرده اند (همان منبع).
2-2-1-8-سالتر:
ريشه مشکلات مردم در منبع است و نوروز يا حاصل ممانعت از تحريک هاي طبيعي است که به وسيله اطرافيان والدين اقدام انجام مي گيرد. (همان منبع).
2-2-1-9-دولار دوميلر:
سعي کردند نظريه روانکاوي را در قالب يادگيري به کار گيرند ـ معتقدند که رفتار نوروتيک بر يک کشمکش عاطفي ناآگاه مبتني است که معمولاً از دوران کودکي سرچشمه مي گيرد به اعتقاد آنها کشمکش هاي روان نژندي به وسيله والدين آموزش داده مي شود و کودکان آن را فرا مي گيرند از اين رو تجربيات دوره کودکي را در پيدايش رفتار نوروتيک مؤثر مي دانند نوروز را معمولاً محصول کشمکش و تعارض کشمکش هايي مي دانند که از موقعيت هاي تغذيه آموزش، نظافت جنسي، موقعيت هاي خشم، اضطراب ناشي مي شود. (همان منبع).
2-2-1-10-نظريه جامعه شناسي:
افسردگي که همه ي انسان ها در دوره اي در زندگي خود به نوعي به آن مبتلا مي شوند واکنشي نسبت به فقدان ها و کمبودهايي است که بر اثر مشکلات و مسائل اجتماعي حاصل مي شود. (نعمت زاده ، 88).
2-2-1-11-نظريه پزشکي:
عبارتست از کاهش نيروها و فعاليت هاي جسماني و رواني بر اثر ناراحتي و اندوه. (همان منبع).
2-2-1-12-نظريه زيست شناختي:
پيش فرض هاي نظريه هاي زيست شناختي اين است که علت افسردگي يا در ژن ها قرار دارد که از طريق توارث از والدين به فرزندان منتقل مي شود و يا نارسايي عمل فيزيولوژيکي است که ممکن است پاي ارثي يا غيرارثي داشته باشد. يافته هاي مربوط به دوقلوها از سال 1930 به بعد بيانگر آن است که عوامل ارثي موجب نوعي افسردگي مي شود بسياري از پژوهندگان عوامل ارثي را همراه، آنچه که در زندگي شخصي به وقوع مي پيوندند يعني ترکيب آمادگي هاي ارثي و فشارهاي رواني محيط را علت احتمالي رفتار افسرده مي دانند. کساني که افسردگي (Bipolow Depression) دارند دست کم دو نسل از بستگان آنها اغلب داراي رفتارهاي مشابهي هستند. (همان منبع).
2-2-1-13-نظريه انسان گرايي:
نظريه هاي انسان گرايي ممکن است بر اختلاف من آرماني شخص و ادراک و بي از حالت واقعي امور تأکيد ورزد براساس اين نظريه افسردگي احتمالاً زماني ظاهر مي شود که اختلاف بين من آرماني و من واقعي خيلي زياد شود. به طوري که براي شخص قابل تحمل نباشد، اين انديشه با شواهد تجرب جمع آوري شده توسط محققان که ميزان خود ارزياب افراد افسرده و غير افسرده را بررسي نموده مطابقت دارد. (صفري، 1386).
2-2-1-14-نظريه روانکاوي:
ديدگاه روانکاوي به افسردگي به عنوان واکنشي در برابر فقدان مي نگرد: به اين معنا که معتقدند صرف نظر از نوع فقدان (خواه طرد شدن از جانب معشوق يا اخراج از کار) واکنش شديد شخص ناشي از به ياد آوردن همه ترس هاي فقدان د رکودکي است يعني ترس به خاطر از دست دادن مهر و محبت والدين در اين حال شخص نيازمند محبت و مراقبتي است که در کودکي از آن محروم بوده، بنابراين فقدان در سال هاي بعدي موجب واپس روي به عالم درماندگي و وابستگي کودکي (رويداد اوليه فقدان) مي گردد به اين ترتيب بخشي از رفتار افسرده همان در خواست محبت است. يعني درماندگي و توقع عطوفت و امنيت نظريه روان کاوي بر آن است که عزت نفس نازل و احساس بي ارزش بودن افسرده ها بر خاسته از نوعي نياز کودکانه به تأييد شدن از جانب والدين است، عزت نفس کساني که در معرض افسرده شدن هستند اساساً وابسته به منابع بيرون از خودشان هستند يعني وابسته به تأييد و حمايت ديگران وقتي که اين قبيل تأييدها نابسنده و نارسا باشد ممکن است شخص به ورطه ي افسردگي بغلتد. به اين ترتيب نظريه هاي روانکاوي در باب افسردگي متمرکز به فقدان وابستگي زياد به تأييد بيروني و دروني سازي خشم است . فهم روان پويشي افسردگي که توسط زيگموند فرويد آغاز شد توسط کارل آبرهام گسترش يافت، ديدگاه کلاسيک افسردگي شناخته مي شود. (نوريان به نقل از هيلگارد، کاپلان و سادوک، 1386).
2-2-1-15-نظريه شناختي افسردگي:
نقطه نظر شناختي با نفوذترين نظريه روان شناختي که امروزه درباره ي افسردگي وجود دارد اساس اين نظريه اين است که يک تجربه ي معين ممکن است روي دو فرد تاثير بسيار متفاوتي بگذارد عقيده بک بر اين است که احساس از دست دادن که اغلب نتيجه ي هدف ها و توقعات بالاي غير منطقي عامل اصلي افسردگي محسوب مي شود. شخص افسرده از دست دادن را يا سوء تعبير مي کند يا اغراق آميز مي سازد يا معاني بيش از اندازه تعميم يافته و نامعقول بدان مي دهد. (آزاد ، 1384).
2-2-1-16-نظريه شناختي بک (1969، 1976) و نظريه ناچاري فرا گرفته شده سليگمان (1974):
بيش از بقيه نظريه هاي شناختي مورد توجه قرار گرفته است. بک روانپزشکي است که به علت سوابق تحقيقاتي ارزنده اش در بررسي باليني افسردگي و از جمله ايجاد تست خاصي براي اندازه گيري افسردگي شهرت بسزايي دارد به نظر بک ويژگي اساسي افسردگي نوعي تغيير در سازمان فکري و شناختي بيمار است که بر اثر تسلط پاره اي نمادها يا قالب هاي شناختي مريض خود و تجارب خود را به نحوي منفي تلقي مي کند. (همان منبع).
2-2-1-17- نظريه رفتاري:
معمولاً نظريه هاي رفتاري در مورد افسردگي به فرآيندهاي شرطي شدن کنشگر تاييد دارند براي مثال لوينسون و همکاران (1971) ميزان کم تقويت اجتماعي مثبت را عامل افسردگي مي دانند اين حالت منجر به خلق پايين و کاهش رفتارها مي شود که منجر به پاداش هاي اجتماعي مي گردد فرد از تعامل هاي اجتماعي دوري مي گزيند
و اين عمل منجر به کاهش موقتي در تماس اجتماعي مي گردد که در واقع اين امر به نوبه خود باعث محروميت فرد از همدلي يا توجهي که مي توانست از ديگران کسب کند مي شود. (جوانمرد 1387)
2-2-1-18- نظريه افسردگي واقعيت گرا:
يک مناقشه در مورد الگوهاي شناختي افسردگي مي گويد که ممکن است حق با افراد افسرده باشد و شايد ما اشتباه مي کنيم. به عبارت ديگر شايد افسردگي يک اختلال نباشد بلکه برعکس قضيه صادق باشد فرضيه افسردگي واقعيت گرا (هاجاوبک، 1995) ميگويد ممکن است افراد افسرده واقعاً در ارزيابي جهانشان دقيق تر از آناني نيستند که برخي از پژوهش هاي تجربي از اين نظريه حمايت مي کند. (جوانمرد، 1387)
2-3- اصطلاح افسردگي:
اصطلاح افسردگي اغلب براي بيان اندوه عميق به كار مي رود. تقريباً همه افراد زماني دچار غم و غصه شده اند، اما كساني كه بيماري افسردگي دارند دلسردي و نوميدي شديدي را تجربه مي كنند كه مدت زيادي طول مي كشد و و معمولاً با زندگي خانوادگي ، شغل يا موقعيت هاي اجتماعي آن ها تداخل پيدا مي كند. اگر افسردگي عمده درمان نشود مي تواند خطرناك باشد ، افكار خودكشي جزء جدايي ناپذير اين بيماري است. هر چند كه افراد مبتلا به افسردگي عميق به ندرت نيروي كافي براي خودكشي دارند، يا كم شدن افسردگي احتمال بيشتري وجود دارد كه اقدام به خودكشي كند. افسردگي مادران يكي از اختلالات عمده در پرخاشگري كودكان است. (آتش پور، 1375)
2-4- ملاک هاي DSM-IV-TR در مورد افسردگي اساسي
الف) حداقل پنج تا از علايم زير همزمان در يك دوره ي دو هفته اي وجود داشته باشد و نشانه ي تغييري در كاركرد قبلي باشد؛ حداقل يكي از علايم يا (1) خلق افسرده باشد،يا (2) بي علاقگي و بي لذتي.
نكته: علايمي را كه به وضوح از بيماري طبي عمومي ناشي شده است و نيز هذيانها و توهمهاي ناهماهنگ با خلق را منظور نكنيد.
1.خلق افسرده در اكثر اوقات روز و تقريباً همه روزها، چه طبق گزارش خود بيمار از احساس ذهنيش (مثلا احساس كند غمگين است، يا احساس پوچي كند)، چه طبق مشاهده ي ديگران(مثلا بگويند گريان به نظر ميرسد). نكته: در اطفال و نوجوانان مي تواند به صورت خلق تحريك پذير باشد(کاپلان و سادوک، 1377)
2.کاهش واضح علاقه مندي يا لذت بردن از همه يا تقريباً همه ي فعاليت ها، اكثر اوقات روز و تقريبا همه روزها (چه طبق گزارش خود بيمار از احساس ذهنيش، چه بنا بر مشاهدات ديگران).
3.كاهش چشمگير وزن بدون اجراي برنامه (رژيم) خاصي براي لاغري،يا افزايش وزن(مثلاً تغيير وزن بدن بيش از پنج درصد در عرض يك ماه)، يا كاهش يا افزايش اشتها تقريباً همه ي روزها. نكته: در كودكان نرسيدن به وزن قابل انتظار را بايد در نظر گرفت(کاپلان و سادوک، 1377)
4.كم خوابي يا پر خوابي به طور تقريباً هر روزه.
5.سرآسيمگي يا كندي رواني-حركتي در تقريبا همه روزها (براي ديگران مشهود باشد، نه اينكه فقط خود بيمار احساس ذهني بي قراري يا كند شدن را گزارش كند).
6. احساس خستگي يا از دست دادن انرژي تقريبا همه روزها.
7. احساس بي ارزشي يا احساس گناه مفرط يا نا متناسب (كه حتي ممكن است هذياني باشد) تقريبا هر روز (صرف ملامت نفس يا احساس گناه به خاطر بيمار بودن كافي نيست).
8.كاهش قدرت تفكر يا تمركز ، يا احساس بلاتصميمي، تقريباً هر روز (چه طبق گزارش بيمار از احساس ذهني خود،چه بنا بر مشاهده ديگران).
9.افكار عود كننده درباره مرگ (نه فقط ترس از مردن)، فكر مكرر خودكشي بدون هيچ نقشه خاصي، اقدام به خودكشي، يا داشتن نقشه اي معين براي انجام خودكشي.
ب) علايم مذكور واجد ملاك هاي دوره مشترك نباشد.
پ) علايم از نظر باليني رنج و عذاب چشمگيري براي بيمار ايجاد كرده باشد و يا كاركردهاي او را در حوزه هاي اجتماعي، شغلي،يا ساير حوزه هاي مهم زندگي مختل كرده باشد.
ت) علايم ربطي به اثرات جسمي مستقيم يك ماده (مثلا ماده اي كه مورد سوء مصرف قرار مي گيرد، يا دارو) يا يك بيماري طبي عمومي (مثل كم كاري تيروييد) نداشته باشد.
ث) داغديدگي، توجيه بهتري براي علايم نباشد، يعني به دنبال از دست رفتن فرد محبوب، علايم بيش از دو ماه طول كشيده باشد، يا مختل شدن واضح كاركردها، اشتغال ذهني شديد با احساس بي ارزشي، فكر خودكشي، علايم روانپريشي، يا كندي رواني- حركتي به شكل مشخص وجود داشته باشد. (کاپلان و سادوک، 1377)
2-5- طبقه بندي افسردگي:
اختلال هاي اخلاقي به آن اختلال گفته مي شود که افسردگي نشانه اصلي آن است آن چيزي که مقولات تشخيص متفاوت را در اين طبقه از اختلال ها را مشخص مي کند علل و انواع افسردگي مي باشد. (جوانمرد، 1387)
2-5-1- افسردگي فصلي:
حالتي که دوره هايي از افسردگي را شامل مي شود و اين اختلال با اختلال افسردگي اساسي از آن جهت متمايز است که يک حالت فصلي و فقط در زمستان رخ مي دهد. (همان منبع)
2-5-2- افسردگي اساسي:
حالتي که در آن فرد مقدار زيادي از آسيب ها را بعنوان نتيجه اي از افسردگي تجربه نمايد. (همان منبع)
2-5-3- افسردگي دو قطبي:
در آن خلق فرد بين دوره هايي از افسردگي و رفتار مانيايي در نوسات است و در نهايت اختلال افسرده خويي و اختلال ادواري خويي به ترتيب حالت هاي خفيف تر اختلال افسردگي اساسي و اختلال دو قطبي هستند. (همان منبع)
2-5-4- افسردگي ديستايمي:
نوع خفيف تر افسردگي است. اين نوع حداقل دوسال و اغلب بيش از 5 سال دوام مي آورد. علائم و نشانه ها معمولاً ناتوان کننده نيستند و دوره هاي ديستايمي مي تواند با دوره هاي کوتاه مدت احساس طبيعي بودن و جابجا شود ابتلا به ديستايمي شما را در خطر بيشتر براي افسردگي اساسي قرار مي دهد.( غرايي، 1382)
2-5-5- افسردگي مضاعف:
نوعي از افسردگي است که در آن فرد بر اختلال افسرده خويي دوره افسردگي اساسي را تجربه مي کند کساني که به افسردگي مضاعف مبتلا هستند نشانه هايي شديد تر و ميزان بهبودي کمتري داند. (جوانمرد، 1387)
2-5-6- افسردگي درونزاد:
افسردگي همراه با ماليخوليا ميباشد که به کندي رواني، حرکتي عدم واکنش به تغييرات محيطي در مدت افسردگي بي علاقگي به زندگي نشانه هاي بدني و نشانه هاي شديدتري مبتلا هستند.
2-5-7- افسردگي برونزاد:
افسردگي بدون ماليخوليا مي نامند که تعداد کمتري از ويژگي هاي درونزاد را دارد. (منولس و کوچران به نقل از روزنهان و سليگمن ترجمه سيد محمدي، 1383).
2-6- عوامل موثر در افسردگي بر اساس نظريات مختلف :
عوامل بسيار متعددي كه برخي جنبة عمومي و بعضي جنبة اختصاصي دارند ممكن است باعث افسردگي شوند . پاره اي از اين عوامل عبارتند از : شكست ،‌ بيماري ، سوگواري ،‌كم خوني ، ‌نارسائيهاي غدة تيروئيد ،‌ تغيير فصل ، غدة مغزي ، بيماري پاركينسون ، عفونتهاي حاد ويروسي ، داروهاي ضد فشار خون و برخي داروهاي شيميايي ديگر . چون تنها تعداد معدودي (معمولاً 10%) از افرادي كه در معرض جنين عواملي قرار مي گيرند دچار افسردگي مي شوند ،‌ بنابراين نمي توان گفت كه واقعاً جنبة علي دارند . بنظر مي رسد عوامل ارثي خانوادگي و شرايط و خصوصيات رشد و تكامل فرد ،‌عوامل زير بنايي و علي سبب ساز اين بيماري باشند .
عوامل موثر در افسردگي:
الف) عوامل بيولوژيك :
سه رشته قراين تأثير ژنهاي معيوب را حداقل در مستعد ساختن فرد نسبت به اختلالات خلقي نشان مي دهند .
1) خويشاوندان نسبي مبتلايان به اختلالات خلقي نسبت به جمعيت كلي ،‌ميزان بروز بالاتري از اين اختلال را نشان مي دهند .
2) ميزان تطابق، براي اختلالات خلقي در دو قلوهاي مشابه (يك تخمكي) بسيار بالاتر از ميزان آن در دوقلوهاي نامشابه (دو تخمكي) كه ژنهاي متفاوت دارند است .
3) مطالعه بر روي دوقلوهاي يك تخمكي كه جدا از هم بزرگ شده اند، ‌حصول اطمينان از اين موضوع را كه در زمينة ژنتيك مشابه، عوامل محيطي احتمالاً نامشابه باشند، امكان پذير مي سازد. چرا كه در دوقلوهاي يك تخمكي ميزان تطابق براي اختلال خلقي حتي اگر محيط رشد آنها متفاوت باشد بالاتر است.
ب) عوامل بيوشيميايي
تحقيقاتي كه بر اثر داروهاي بازدارنده اكسيدازهاي تك آميني و داروهاي ضدافسردگي سه حلقوي و همچنين ليتيوم ، روي انتقال دهنده هاي عصبي سروتونين و نوارپي نفرين داشته اند مؤيد اين مطلب هستند كه افسردگي با كمبود ، و شيدايي با ازدياد يكي از اين دو انتقال دهنده هاي عصبي در اختلال هاي افسردگي كار دشواري است .
كاهش در تعداد مكانهاي جذب مجدد سروتونين و افزايش غلظت سروتونين در اتوپسي مغز افراد خودكشي نموده مشاهده شده است . قرايني هم وجود دارد كه فعاليت دوپاميني ممكن است در افسردگي كاهش و درماني افزايش يابد . براي بي نظمي استيل كولين نيز در اختلالات خلقي قرايني در دست است.
ج)عوامل عصبي ـ غددي :‌
غدد درون ريز مايعاتي ترشح مي كنند و تأثير اين عوامل هورمني كانون پژوهش هاي زيادي بوده است. محور هيپوتالاميك ـ هيپوفيزي ـ آدرنال كم كار (موسم به LHPA) در افراد افسرده به افزايش ترشح كورتيزول منجر مي شود . همچنين در افسردگي كندي آزاد شدن TSH (هورمون محركة تيروئيد)،‌ كاهش هورمون رشد (GH) كاهش هورمون محركة فوليكول (FSH)،‌ كاهش هورمون لوتئنابزينك (LH)، ‌كاهش ترشح شبانة ملاتونيل و كاهش تستسترون در مردها وجود دارد.
همچنين مشاهده شده است كه اختلالات عصبي هسته هاي قاعده اي و سيستم لمبيك ،‌ احتمالاً با علائم افسردگي تظاهر مي كنند . سيستم لمبيك و هسته هاي قاعده اي رابطة نزديكي با هم دارند نقش عمده در ايجاد هيجانات براي سيستم لمبيك فرض مي شود . اختلال عمل هيپپوتالاموس را تغييرات خواب ،‌ اشتها و رفتار جنسي و نيز تغييرات بيولوژيك در معيارهاي غدد درون ريز ، ايمني و كرونه بيولوژيك مطرح مي سازد. قامت خميده، ‌كندي حركتي و اختلالات شناختي جزيي كه در افسردگي ديده مي شود شباهت زيادي به اختلالات هسته هاي قاعده اي نظير بيماري پاركينسون و ساير دمانسهاي تحت قشري دارند (محمودي، 1381).
د) عامل جنسيت:
زنان بيشتر از مردان دچار افسردگي مي شوند در واقع نسبت زنان دو برابر مردان است مثلاً زنان بيشتر از مردان از تسهيلات دارويي استفاده مي کنند بنابراين ممکن است بدين دليل عده زنان افسرده بيشتر از مردان باشد که عده اي از آنان براي معالجه مراجعه مي کنند. (آزاد، 1384)
ه) عامل سن:
تفاوت سني در افسردگي تاثير گذار مي باشد هيچ گروه سني از افسردگي معاف نيست مقايسه فراواني افسردگي در سنين مختلف مورد اختلاف است زيرا افسردگي در زمان هاي مختلف زندگي ممکن است نمودهاي متفاوتي داشته باشد افسردگي کودکي موضوع بحث انگيز است و عوامل خطر افسردگي در کودکان به اين عوامل در بزرگسالان شباهت دارد. (همان منبع)
و) عامل ژنتيک:
شيوع افسردگي در دوقلوهاي تک‌تخمکي ?? درصد و در ساير دوقلوها ??-?? درصد است که نقش عامل‌هاي ژنتيک را مشخص مي‌کند. محققين چند ژن را که ممکن است با اختلالات دو قطبي مربوط باشند را مشخص کرده‌اند، آنان به دنبال ژن‌هايي مي‌گردند که با ساير اشکال افسردگي مرتبط باشند. اما همه افرادي که سابقه فاميلي افسردگي را دارند به اين اختلال دچار نمي‌شوند. (کاپلان و سادوک، 1377).
در اين بخش مي خواهيم بطور اجمال نظرياتي كه تاكنون دربارة علتهاي افسردگي بيان شده را مرور كنيم:
1ـ نظريه هاي روانكاوي :
نظريه هاي روانكاوي دربارة افسردگي بيشتر بر فقدان، وابستگي بيش از حد به تأييد بروني ، و دروني ساختن خشم تمركز دارند . بنظر مي رسد كه اين نظريه ها تبيين قانع كننده اي از برخي رفتارهاي افراد افسرده بيان مي دهند ، اما اثبات يا رد آنها كار دشواري است.
الف ـ فقدان :
بنظر كارل آبراهام دوره هاي آشكار بيماري افسردگي را “فقدان شئ ليبيدويي” تسريع مي كند . اين فقدان به فرآيندي قهقرايي مي انجامد كه ضمن آن ايگو از حالت عملكرد پخته به حالتي كه در آن ضربة خردسالي مرحلة دهاني ـ ساديستي رشد ليبيدويي مسلط است . (به علت يك فرآيند تثبيت در اوايل كودكي) پناه مي برد .
در تئوري ساختاري فرويد ، درون فكني دوسوگرايانه شئ مفقود در ايگو به علائم مشخص منجر مي گردد كه بازتاب كمبود انرژي قابل وصول براي ايگوست . سوپرايگو ناتوان از تلافي برون پئ از دست رفته به نمايندة رواني شئ مفقود كه اينك به صورت يك مادة درون افكني شده در ايگو آمده است ، فشار مي آورد. وقتي ايگو بر سوپر ايگو تسلط يافته يا با آن در مي آميزد ،‌ انرژي وابسته به علائم افسردگي آزاد شده و در نتيجه افكار يك حالت ماني با علائم مشخص فزوني انرژي ظاهر مي گردد .
مردان و زنان بطور متفاوت در برابر فقدانها و ضايعه ها از خود عكس العمل نشان مي دهند . زنان عمدتاً به واسطة‌قطع و گسيختگي ارتباط و پيوندشان با شخص ديگر افسرده



قیمت: تومان


پاسخ دهید