دانشکده علوم
پايان نامه کارشناسي ارشد رشته زيست شناسي جانوري
(گرايش فيزيولوژي جانوري)
اثر عصاره آبي- الکلي برگ و گل گياه بومادران شيرازي(Achillea eriophora DC.) بر سيستم قلب و عروق و بررسي تداخل اثر آن با سيستم هاي کولينرژيک، آدرنرژيک و نيتريک اکسايد در موش صحرايي نر
به کوشش:
سهراب انوري حاجي محمدلو
استاد راهنما:
دکتر امين اله بهاءالديني

شهريور1393
به نام خدا
اظهارنامه
اينجانب سهراب انوري حاجي محمدلو(9130527) دانشجوي رشته زيست شناسي گرايش فيزيولوژي جانوري در مقطع کارشناسي ارشد دانشکده علوم دانشگاه شيراز اظهار مي‌دارم که اين پايان نامه حاصل پژوهش خودم بوده و در جاهايي که از منابع ديگران استفاده کرده ام، نشاني دقيق و مشخصات کامل آن را نوشته ام. همچنين اظهار مي‌کنم که تحقيق و موضوع پايان نامه ام تکراري نمي باشد و تعهد مي نمايم که بدون مجوز دانشگاه دستاورد هاي آن را منتشر ننموده و يا در اختيار غير قرار ندهم. کليه حقوق اين اثر مطابق با آيين نامه مالکيت فکري و معنوي متعلق به دانشگاه شيراز است.
نام و نام خانوادگي: سهراب انوري حاجي محمدلو
تاريخ و امضا:1/9/1393
به نام خدا
اثر عصاره آبي- الکلي برگ و گل گياه بومادران شيرازي(Achillea eriophora DC.) بر سيستم قلب و عروق و بررسي تداخل اثر آن با سيستم هاي کولينرژيک، آدرنرژيک و نيتريک اکسايد در موش صحرايي نر
به کوشش:
سهراب انوري حاجي محمدلو
پايان نامه
ارائه شده به تحصيلات تكميلي دانشگاه به عنوان بخشي از فعاليت هاي تحصيلي لازم براي اخذ
درجه كارشناسي ارشد
در رشته ي:
زيست شناسي-فيزيولوژي جانوري
از دانشگاه شيراز
شيراز
جمهوري اسلامي ايران
ارزيابي شده توسط كميته پايان نامه با درجه: عالي
دکتر امين اله بهاءالديني، دانشيار بخش زيست شناسي( استاد راهنما)…………………………………
دکتر جعفر وطن پرست، استاديار بخش زيست شناسي( استاد مشاور)……………………………………
دکتر احمدرضا خسروي، استاد بخش زيست شناسي( استاد مشاور)……………………………………..
دکتر محمودرضا معين، دانشيار فارماکوگنوزي( استاد مشاور)…………………………………….
دکتر صابر صادقي، استاديار بخش زيست شناسي(داور داخلي)………………………………………………..
شهريورماه 1393
اين اثر ناچيز را به
پدرم كه راه درست را در لحظه به لحظه زندگي به من نشان داد
و
مادرم كه با محبت و دلگرمي هايش هميشه پشت و پناهم بود
و
خواهران مهربانم كه در تمام لحظه هاي سخت زندگي همراهم بودند
تقديم مي كنم
سپاسگزاري
حال كه در سايه الطاف پروردگار يكتا، تحقيق در مورد اين پايان نامه به اتمام رسيده است، برخود واجب مي دانم كه از زحمات كليه كساني كه از آغاز تا به امروز ، مرا راهنمايي نموده اند كمال تشكر و قدرداني را به عمل آورم.
از استاد راهنماي گرامي ام، جناب آقاي دکتر امين اله بهاءالديني به خاطر راهنمايي هاي بسيار مفيدشان، تشکر مي کنم و خيلي خوشحالم که دو سال شاگرد اين استاد بزرگوار بودم. همچنين ازاساتيد مشاور ارجمندم، جناب آقاي دکتر جعفر وطن پرست، جناب آقاي دکتر احمدرضا خسروي و جناب آقاي دکتر محمودرضا معين به خاطر همه راهنمايي هاشون، تشکر مي کنم. از نماينده محترم تحصيلات تکميلي جناب آقاي دکتر مرادشاهي و هم چنين از داور ارزيابي پايان نامه ام، جناب آقاي دکتر صادقي هم کمال تشکر را دارم. از کليه دانشجويان محترم سال هاي قبل رشته فيزيولوژي جانوري دانشگاه شيراز و هم چنين کليه کارکنان بخش زيست شناسي دانشکده علوم سپاس گزاري مي نمايم.
چکيده
اثر عصاره آبي- الکلي برگ و گل گياه بومادران شيرازي(Achillea eriophora DC.) بر سيستم قلب و عروق و بررسي تداخل اثر آن با سيستم هاي کولينرژيک، آدرنرژيک و نيتريک اکسايد در موش صحرايي نر
به کوشش:
سهراب انوري حاجي محمدلو
گياه بومادران شيرازي، گونه بومي جنس بومادران در ايران است. به منظور بررسي اثرات عصاره هيدروالکلي آن بر روي سيستم قلب و عروق و مکانيسم احتمالي آن، تحقيق حاضر به صورت زير انجام شده است: 55 سر موش صحرايي نر بالغ از نژاد ويستار با محدوده وزني 250-220 گرم به مدت يک هفته در شرايط نرمال 12 ساعت تاريکي و 12 ساعت روشنايي در حيوان خانه نگهداري شدند. تعداد 15 سر موش براي بررسي اثرات دوز هاي مختلف عصاره بومادران( دوز هاي 40، 50، 60، 80 و 100 ميلي گرم بر کيلوگرم، 3=n) بر روي فشارخون سرخرگي مورد استفاده قرار گرفتند و تعداد 40 سر موش به منظور بررسي اثرات عصاره(دوز 60 ميلي گرم بر کيلوگرم) و حلال عصاره) اتانول 70 درصد) با سيستم هاي کولينرژيک، آدرنرژيک و نيتررژيک به صورت تصادفي به هشت گروه پنج تايي تقسيم شدند. هر رت به وسيله تزريق داخل صفاقي يورتان بي هوش شد، سپس يک سياهرگ و يک سرخرگ راني به ترتيب براي انجام تزريقات و اندازه گيري فشارخون سرخرگي کانوله شدند. فشارخون سرخرگي و ضربان قلب، به وسيله ترانسديوسر فشار متصل به دستگاه پاورلب ثبت گرديد. فشارخون سرخرگي و ضربان قلب، قبل و بعد از تزريق عصاره بومادران(دوز 60 ميلي گرم بر کيلوگرم، در گروه يک) و حلال عصاره(در گروه دو) ثبت شد. در گروه سوم (گروه کنترل سيستم کولينرژيک)، پارامترهاي بالا قبل و بعد از تزريق آب مقطر(حلال دارو)، استيل کولين و حلال عصاره به همراه استيل کولين ثبت گرديد. در گروه چهارم، پارامترها قبل و پس از تزريق آب مقطر، استيل کولين و عصاره به همراه استيل کولين ثبت گرديد. در گروه پنجم(گروه کنترل سيستم آدرنرژيک)، پارامترها قبل و پس از تزريق آب مقطر، اپي نفرين و اپي نفرين به همراه حلال عصاره ثبت گرديد. در گروه ششم، پارامترها قبل و پس از تزريق آب مقطر، اپي نفرين و اپي نفرين به همراه عصاره بومادران ثبت شد. پارامترها در گروه هفتم(گروه کنترل سيستم نيتررژيک) قبل و پس از تزريق آب مقطر، L-NAME و حلال عصاره و در نهايت در گروه هشتم، پارامترها قبل و پس از تزريق آب مقطر، L-NAME و عصاره ثبت گرديد. داده ها به کمک نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون Independent T-test براي بررسي تفاوت هاي بين گروه ها و آزمون Paired sample T-test براي بررسي تفاوت هاي بين مراحل مختلف يک گروه با در نظر گرفتنp<0.05 به عنوان سطح معني دار، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد که تزريق داخل سياهرگي دوزهاي مختلف عصاره بومادران باعث کاهش فشار ميانگين سرخرگي در يک روش وابسته به دوز شد. عصاره(دوز 60 ميلي گرم بر کيلوگرم) به طور قابل ملاحظه اي فشار ميانگين سرخرگي، فشار سيستولي و دياستولي را کاهش داد، در حالي که حلال هم حجم آن اثر قابل ملاحظه اي بر روي فشارخون سرخرگي نداشت. ضربان قلب در حضور عصاره و حلال آن در مقايسه با حالت پايه خود، تغيير قابل ملاحظه اي نداشت. نتايج کاهش قابل ملاحظه فشار ميانگين سرخرگي، فشار سيستولي و فشاردياستولي و افزايش ضربان قلب را در حضور عصاره به همراه استيل کولين در مقايسه با مرحله تزريق استيل کولين نشان داد. عصاره فشار دياستولي را در رت هايي که اپي نفرين دريافت کرده بودند کاهش داد، در حالي که ضربان قلب تغيير چشمگيري نداشت. در آخر تزريق داخل وريدي عصاره به طور چشمگيري باعث کاهش فشار ميانگين سرخرگي و فشاردياستولي در رت هايي شد که به آن ها L-NAME تزريق شده بود. مي توان نتيجه گرفت که عصاره هيدروالکلي بومادران شيرازي اثر کاهش دهندگي فشار خون دارد و اين اثر هم سو با سيستم کولينرژيک و احتمالاً مستقل از سيستم آدرنرژيک است. اثر کاهش فشارخون اين گياه، عمدتاً به خاطر اثرگذاري آن بر عروق و مستقل از سيستم نيتررژيک مي باشد.
کلمات کليدي: عصاره بومادران شيرازي، سيستم کولينرژيک، سيستم آدرنرژيک، سيستم نيتررژيک، فشارخون، موش صحرايي

فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه
1-1بومادران2
1-2-بومادران شيرازي2
1-3ترکيبات موجود در گياهان جنس Achillea3
1-4خواص درماني بومادران4
1-5- نقش سيستم نيتررژيک در دستگاه قلب و عروق:5
1-6- عوامل تعيين کننده فشار شرياني7
1-7- مشخصات عملکرد دستگاه عصبي اتونوم(سيستم سمپاتيک و پاراسمپاتيک)7
1-8- نقش سيستم عصبي اتونوم در تنظيم عملکرد گردش خون:8
1-9- سيستم عصبي سمپاتيک:8
1-10- عصب دهي سمپاتيکي عروق خوني:8
1-11- رشته هاي سمپاتيک قلب:9
فصل دوم:مروري بر تحقيقات پيشين
2-1- مطالعات انجام شده در رابطه با اثرات بومادران11
2-2- هدف15
عنوان صفحه
2-3- فرضيات15
فصل سوم: مواد و روش ها
3-1- مواد مورد استفاده17
3-2- وسايل مورد استفاده18
3-3- روش کار19
3-3-1-روش عصاره گيري21
3-3-2- چگونگي تهيه و نگهداري موش هاي صحرايي21
3-3-3-گروه بندي موش ها21
3-3-4- اجزاي سيستم ثبت فشار خون23
3-4- مراحل انجام آزمايش24
3-4-1- چگونگي تجويز دارو26
3-5- واکاوي آماري27
فصل چهارم: نتايج
4-1-گراف هاي ثبت شده با دستگاه29
4-2- فشار ميانگين سرخرگي در پاسخ به دوز هاي مختلف عصاره شيرين بيان31
4-3- فشار ميانگين، فشار سيستولي ، دياستولي و ضربان قلب در حضور عصاره و حلال عصاره32
عنوان صفحه
4-3-1 مقايسه اثرات عصاره بومادران (دوز 60 ميلي گرم بر کيلوگرم) به عنوان گروه آزمايش با اثرات حلال هم حجم عصاره (اتانول 70 درصد) به عنوان گروه کنترل بر روي فشار خون32
4-3-2 مقايسه اثرات عصاره بومادران (دوز 60 ميلي گرم بر کيلوگرم) به عنوان گروه آزمايش با اثرات حلال هم حجم عصاره (اتانول 70 درصد) به عنوان گروه کنترل بر روي ضربان قلب33
4-4- فشار ميانگين، فشار سيستولي ، دياستولي و ضربان قلب در حضور عصاره و حلال عصاره و داروي استيل کولين(دوز 01/0 ميلي گرم بر کيلوگرم)36
4-4-2- فشار سيستولي در حضور حلال عصاره و استيل کولين37
4-4-3- فشار سيستولي در حضور عصاره بومادران و استيل کولين38
4 -4-4- فشار دياستولي در حضور حلال عصاره و استيل کولين39
4-4-5- فشار دياستولي در حضور عصاره بومادران و استيل کولين40
4-4-6- فشار ميانگين سرخرگي در حضور حلال عصاره و استيل کولين41
4-4-7- فشار ميانگين سرخرگي در حضور عصاره و استيل کولين42
4-4-8- ضربان قلب در حضورحلال عصاره و استيل کولين44
4-4-9- ضربان قلب در حضور عصاره بومادران و استيل کولين45
4-5- فشار ميانگين، فشار سيستولي ، دياستولي و ضربان قلب در حضور عصاره و حلال عصاره و داروي اپي نفرين(دوز 04/0 ميلي گرم بر کيلوگرم)46
4-5-2- فشار سيستولي در حضور حلال عصاره و اپي نفرين47
4-5-3- فشار سيستولي در حضور عصاره بومادران و اپي نفرين49
4-5-4- فشار دياستولي در حضور حلال عصاره و اپي نفرين50
4-5-6- فشار ميانگين سرخرگي در حضور حلال عصاره و اپي نفرين52
عنوان صفحه
4-5-7- فشار ميانگين سرخرگي در حضور عصاره بومادران و اپي نفرين53
4-5-8- ضربان قلب در حضور حلال عصاره و اپي نفرين54
4-5-9- ضربان قلب در حضور عصاره بومادران و اپي نفرين55
4-6- فشار ميانگين و فشار سيستولي و دياستولي و ضربان قلب در حضور عصاره بومادران، حلال عصاره و داروي L-NAME (دوز 5 ميلي گرم بر کيلوگرم)56
4-6-2- فشار سيستولي در حضور حلال عصاره و L-NAME57
4-6-3- فشار سيستولي در حضور عصاره بومادران و L-NAME58
4-6-4- فشار دياستولي در حضور حلال عصاره و داروي L-NAME59
4-6-5- فشار دياستولي در حضور عصاره و L-NAME60
4-6-6-فشار ميانگين سرخرگي در حضور حلال عصاره و L-NAME61
4-6-7- فشار ميانگين سرخرگي در حضور عصاره و L-NAME62
4-6-8- ضربان قلب در حضور حلال عصاره و L-NAME64
4-6-9-ضربان قلب در حضور عصاره و L-NAME65
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
5-1- بررسي اثر عصاره آبي الکلي برگ و گل بومادران شيرازي بر فشار خون(فشار ميانگين سرخرگي، فشار سيستولي و دياستولي) و ضربان قلب67
5-2- تداخل اثر عصاره آبي -الکلي برگ و گل بومادران شيرازي با سيتم کولينرژيک در سيستم قلب و عروق موش صحرايي نر69
عنوان صفحه
5-3- تداخل اثر عصاره آبي -الکلي برگ وگل بومادران شيرازي با سيستم آدرنرژيک در سيستم قلب و عروق موش صحرايي نر70
5-4- تداخل اثر عصاره آبي -الکلي برگ وگل بومادران شيرازي با سيستم نيتررژيک72
5-5- نتيجه گيري74
5-6- پيشنهادات74
فهرست منابع75
منابع فارسي75
منابع انگليسي76

عنوان صفحه
فهرست جدول ها
جدول 4-1-مقايسه تغييرات فشار (سيستولي، دياستولي و ميانگين) درحالت تزريق حلال عصاره نسبت به حالت پايه در گروه کنترل32
جدول 4-2- مقايسه تغييرات فشار (سيستولي، دياستولي و ميانگين) درحالت تزريق عصاره بومادران نسبت به حالت پايه در گروه آزمايش33
جدول 4-3-مقايسه تغييرات ضربان قلب درحالت تزريق حلال عصاره نسبت به حالت پايه(گروه کنترل) و تزريق عصاره نسبت به حالت پايه(گروه آزمايش)33
جدول4-4 – تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين37
جدول 4-5- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم عصاره بومادران شيرازي و استيل کولين38
جدول4-6- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين39
جدول4-7- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم عصاره بومادران شيرازي و استيل کولين40
جدول4-8-تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين41
جدول4-9-تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم عصاره بومادران شيرازي و استيل کولين43
عنوان صفحه
جدول4-10-تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين44
جدول4-11- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم عصاره بومادران شيرازي و استيل کولين45
جدول4-12- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين48
جدول 4-13 – تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم عصاره بومادران شيرازي و اپي نفرين49
جدول4-14- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين50
جدول 4-15- تغييرات فشاردياستولي در حضور تواًم عصاره بومادران شيرازي و اپي نفرين51
جدول4-16- تغييرات فشار ميانگين در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين52
جدول4-17- تغييرات فشار ميانگين در حضور تواًم عصاره و اپي نفرين53
جدول4-18-تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين54
جدول4-19-تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم عصاره (erio)و اپي نفرين(Epi)55
جدول4-20- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و L-NAME57
جدول4-21- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم عصاره و L-NAME58
عنوان صفحه
جدول4-22- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و L-NAME59
جدول4-23- تغييرات فشاردياستولي در حضور تواًم عصاره و L-NAME61
جدول4-24- تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و62
L-NAME62
جدول4-25- تغييرات فشارميانگين سرخرگي در حضور تواًم عصاره و L-NAME63
جدول4-26- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و L-NAME64
جدول4-27- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم عصاره و L-NAME65
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 1-1- بومادران شيرازي(Achillea eriophora DC.)3
شکل(1-2) ساختار برخي از فلاوونوئيد هاي موجود در گونه هاي مختلف جنسAchillea4
شکل 1- 3-سنتز نيتريک اکسايد در اندوتليوم عروق6
شکل 3-1قيف پرکولاتور20
شکل 3-2-روتاري20
شکل 3-3- Freez-dryer21
شکل 3-4- دستگاه Power lab24
شکل 3-5-تراکئوستومي25
شکل 3-7-اتصال کانول سرخرگي به ترانسديوسر فشار و نحوه قرار گيري کانول سياهرگي26
شکل 3-6-کانول گذاري سرخرگ و سياهرگ راني25
شکل 4-1-گراف ثبت شده از ABP , Ps , Pd , MAP , HR (به ترتيب از بالا به پايين) در حالت پايه29
شکل 4-2-گراف ثبت شده از ABP , PS , Pd , MAP , HR (به ترتيب از بالا به پايين) در حالت تزريق عصاره29
شکل 4-3-گراف ثبت شده از ABP ,PS, Pd , MAP , HR (به ترتيب از بالا به پايين) در حالت تزريق حلال عصاره(اتانول 70 درصد)30
عنوان صفحه
شکل 4-4- مقايسه ميزان افت فشارميانگين سرخرگي در پاسخ به دوزهاي مختلف عصاره بومادران شيرازي نسبت به حالت پايه31
شکل 4-5- تغييرات فشار(سيستولي، دياستولي وميانگين) در حالت تزريق حلال عصاره نسبت به حالت پايه34
شکل 4-6- تغييرات فشار(سيستولي، دياستولي وميانگين) در حالت تزريق عصاره نسبت به حالت پايه34
شکل 4-7-ميزان تغييرات ضربان قلب در حالت تزريق حلال نسبت به سطح پايه35
شکل 4-8-ميزان تغييرات ضربان قلب در حالت تزريق عصاره نسبت به سطح پايه35
شکل 4-9-مقايسه ميزان فشار ميانگين در حالت پايه (B) و حالت کنترل داروي استيل کولين(تزريق آب مقطرW) در دو گروه کنترل و آزمايش36
شکل 4-10-مقايسه ميزان تغييرات ضربان قلب در حالت پايه (B) و حالت کنترل داروي استيل کولين(تزريق آب مقطرW) در دو گروه کنترل و آزمايش37
شکل 4-11- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين38
شکل 4-12- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم عصاره و استيل کولين39
شکل4-13- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين40
عنوان صفحه
شکل 4-14- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم عصاره و استيل کولين41
شکل 4-15- تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين42
شکل 4-16- تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم عصاره و استيل کولين43
شکل 4-17- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و استيل کولين45
4-18- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم عصاره بومادران و استيل کولين46
شکل 4-19- مقايسه ميزان فشار ميانگين در حالت پايه (B) و حالت کنترل داروي اپي نفرين(تزريق آب مقطرW) در دو گروه کنترل و آزمايش47
شکل 4-20-مقايسه تغييرات ضربان قلب در حالت پايه (B) و حالت کنترل داروي اپي نفرين(تزريق آب مقطرW) در دو گروه کنترل و آزمايش47
شکل 4-21- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين48
شکل 4-22- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم عصاره و اپي نفرين49
شکل 4-23- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين(S+Epi)50
شکل 4-24- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم عصاره و اپي نفرين51
شکل 4-25- تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين(S+Epi)52
شکل 4-26- تغييرات فشار ميانگين در حضور تواًم عصاره و اپي نفرين53
عنوان صفحه
شکل 4-27- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم حلال عصاره(اتانول 70 درصد) و اپي نفرين(S+Epi)54
شکل 4-28- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم عصاره و اپي نفرين(erio+Epi)55
شکل 4-29- مقايسه ميزان فشار ميانگين در حالت پايه (B) و حالت کنترل داروي L-NAME(تزريق آب مقطرW) در دو گروه کنترل و آزمايش56
شکل 4-30- مقايسه تغييرات ضربان قلب در حالت پايه (B) و حالت کنترل داروي L-NAME(تزريق آب مقطرW) در دو گروه کنترل و آزمايش57
شکل 4-31- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم حلال عصاره و L-NAME58
شکل 4-32- تغييرات فشار سيستولي در حضور تواًم عصاره و L-NAME59
شکل 4-33- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم حلال عصاره و L-NAME60
شکل 4-34- تغييرات فشار دياستولي در حضور تواًم عصاره و L-NAME61
شکل 4-35- تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم حلال عصاره و L-NAME62
شکل 4-36- تغييرات فشار ميانگين سرخرگي در حضور تواًم عصاره و L-NAME63
شکل 4-37- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم حلال عصاره و L-NAME64
شکل 4-38- تغييرات ضربان قلب در حضور تواًم عصاره و L-NAME65

فصل اول
مقدمه
1-1بومادران
گياه بومادران متعلق به جنس Achillea L. و تيره Asteraceae مي باشد. جنس Achillea در ايران 19 گونه گياه علفي چندساله و غالبا معطّر دارد. گونه هاي بومي آن عبارتند از:
A. Aucheri Boiss. A. eriophora DC.
A.callichroa Boiss. Boiss. A. talagonica
A. kellalensis Boiss. Rech.f.A. pachycephala
A. Oxyodonata Bioss.
ديگر گونه هاي اين جنس علاوه بر ايران در عراق، آناتولي، سوريه، قفقاز، لبنان، فلسطين، روسيه مرکزي، ماوراي قفقاز، ترکمنستان، افغانستان، آسياي جنوب غربي و آسياي مرکزي نيز مي رويند)1(.
بومادران ساقه اي به ارتفاع 20 تا 90 سانتيمتر و حتّي بيشتر دارد. در دشت ها و دامنه هاي بعضي از نواحي کوهستاني اروپا و آسيا، منجمله ايران به حالت خودرو مي رويد. برگ هاي آن عاري از دمبرگ، پوشيده از کرک و منقسم به بريدگي هاي بسيار باريک است. کاپيتول هاي کوچک و متعدد آن، وضع مجتمع به صورت گل آذين ديهيم دارد(2).
از کليه قسمت هاي اين گياه، بوي قوي استشمام مي شود به طوريکه به مجرد دست زدن به اعضاء گياه، اين بو احساس مي گردد. قسمت هاي مورد استفاده اين گياه، سرشاخه هاي گلدار و برگ آن است که طعم تلخ و بوي قوي دارند(3).
1-2-بومادران شيرازي
Achillea eriophora DC. (شکل1 -1)يکي از گياهان بومي جنس Achillea در ايران مي باشد و در زبان فارسي به آن بومادران جنوبي، سرزردو، بومادران شيرازي گفته مي شود. پراکندگي اين گياه در استان هاي جنوبي و در ارتفاع 700 تا 3000 متر مي باشد.( Peter et al ,1997)
شکل 1-1- بومادران شيرازي(Achillea eriophora DC.)
1-3ترکيبات موجود در گياهان جنس Achillea
با تحقيقات فيتوشيميايي بر روي گونه هاي مختلف جنس Achillea مشخص شده که ترکيبات موجود در گياهان اين جنس، از نظر زيستي ترکيبات بسيار فعالي هستند. از ترکيبات مهم موجود در در اين گياهان فلاوونوئيدها(شکل 1-2)، ترپنوييدها، ليگنان ها، مشتقات آمينواسيدي، اسيدهاي چرب،آلکاميدها مي باشند(Saeidnia et al, 2011).
شکل(1-2) ساختار برخي از فلاوونوئيد هاي موجود در گونه هاي مختلف جنسAchillea
Saeidnia et al (2011)
1-4خواص درماني بومادران
بومادران، گياهي است دارويي و ارزنده که مصرف آن از قرن اول ميلادي بين مردم معمول بوده است به طوري که در آن زمان براي براي بند آوردن خون و علاج زخم هايي که با خونروي همراه بوده استفاده مي شده و به آن اعتقاد زياد داشته اند. ضمناً از اين گياه در مراسم سحر و جادو استفاده مي کرده اند. در قرون وسطي، بومادران را براي بند آوردن خونروي هاي بيني، اختلالات قاعدگي، بي خوابي، اختلالات بينايي، وجود خون در ادرار، اخلاط خوني، صرع و غيره به کار مي برده اند. استفاده از آن براي مصارف درماني از اين زمان به بعد رو به افزايش يافت به طوري که تدريجاً علاوه بر موارد مذکور، از آن در رفع بيماري هايي نظير بيماري هاي کبدي و کليوي، بواسير و غيره استفاده مي شده است و با آن که در قرن حاضر، تدريجاً استفاده از آن کاهش يافت، با اين حال، بررسي هاي جديد، ضمن تأييد برخي از اثرات درماني بومادران، جاي آن را در رديف گياهان دارويي مفيد، محفوظ نگهداشت. دم کرده سرشاخه هاي گلدار بومادران، در رفع گاستريت هاي حاد و مزمن، رفع نفخ اثر نافع دارد. ضمناً سوء هاضمه هاي ناشي از نفخ را از بين مي برد.
بومادران ، در رفع ترشحات زنانگي، بند آورندن خون، بواسيرهاي خوني و اسهال هاي ساده اثر معالج دارد و چون در اين گونه موارد به طور قاطع عمل مي کند، اعتقاد مردم به آن در طي قرون متمادي همواره زياد بوده است. بررسي ها نشان داد که با مصرف بومادران، از ترشحات مخاط رکتوم نيز که موجب پرخوني و تورم ناحيه دردناک بواسير مي شود، جلوگيري مي شود. اثر قاعده آور بومادران باعث آن شد که در طي قرون متمادي، مردم از آن پيوسته استفاده کنند و چون با تکرار مصرف آن، اثر سويي در بيمار به وجود نمي آيد، از آن براي تنظيم قاعدگي در مواقعي که به صورت ناکافي به وقوع مي پيوندد و هم چنين براي جلوگيري از درد و ناراحتي در مواقع اشکال وقوع قاعدگي استفاده مي شود. بومادران به علت اثر مدر خود در ازدياد حجم ادرار و دفع سنگ کليه نيز موثر است، به علاوه باد شکن و تب بر مي باشد(2و3).
1-5- نقش سيستم نيتررژيک در دستگاه قلب و عروق:
در سال 1980 ، Furchgott و Zawadski در تحقيقات خود بر روي عروق متوجه شدند که استيل کولين در آئورتي که داراي اندوتليوم سالم مي باشد اثر شل کنندگي دارد. اين محققين به اين نتيجه رسيدند که استيل کولين سبب تحريک آزاد شدن ماده اي از اندوتليوم مي گردد که باعث اتساع عروقي مي شود و آن ها اين ماده را ، فاکتور متسع کننده ي مشتق شده از اندوتليوم (EDRF) ناميدند. چند سال بعد محققيني ديگر متوجه شدند که اين ماده که باعث اتساع عروقي مي شود همان گاز NO (نيتريک اکسايد) است که اين مولکول ، يکي از مهمترين مولکول ها در فيزيولوژي پستانداران است. در سلول هاي پستانداران، NO از آمينواسيد L-arginine توليد مي شود که از اکسيد شدن اين آمينواسيد، L-Citruline و گاز NO توليد مي شود(شکل 1-3). اين واکنش به وسيله آنزيم هاي خانواده NOS کاتاليز مي شود که تا به حال سه ايزوفرم از آن شناسايي شده است. نيتريک اکسايد به عنوان يک مولکول سيگنالينگ در سيستم هاي قلب و عروق ودستگاه عصبي عمل مي کند و در سيستم ايمني و بهبود زخم هم نقش دارد. در سيستم قلب و عروق، NO عمدتا از سلول هاي اندوتليال عروق و به ميزان کمتري توسط پلاکت ها توليد مي شود و مهمترين عملکرد آن خاصيت Vasodilation آن است. اين مولکول همچنين از تجمع پلاکت ها و تکثير بيش از حد سلول هاي اندوتليال عروق جلوگيري مي کند. از ايزوفرم هاي مختلف آنزيم NOS ، ايزوفرم eNOS در سلول هاي اندوتليالي وجود دارد که با افزايش غلظت کمپلکس کلسيم-کالمودولين و فعال سازي آنزيم eNOS باعث توليد نيتريک اکسايد مي شود. نيتريک اکسايد بسياري از اثرات خود را بر روي مولکول هدف از طريق گوانيليل سيکلاز(sGC) اعمال مي کند که اين آنزيم باعث تبديل GTP به cGMP مي شود که مهمترين پيام بر ثانويه داخل سلولي براي NO است که cGMP باعث فعال ساز ي پروتئين کيناز G) (PK مي شود که اين پروتئين کيناز باعث کاهش غلظت کلسيم داخل سلولي مي شود که اين باعث کاهش فسفريلاسيون وابسته به کلسيم زنجيره سبک ميوزين مي شود و در نهايت موجب ريلکس شدن عروق و افزايش جريان خون در اين عروق مي شود
(Queen and Ferro, 2006)و(Chunying LI



قیمت: تومان


پاسخ دهید