دانشگاه هرمزگان
دانشکده علوم و فنون دريايي
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد در رشته بوم شناسي آبزيان
عنوان:
استفاده از کرم پرتار Perinereis nuntia در جيره غذايي مولدين ميگوي سفيد غربي Litopenaeus vannamei و بررسي رشد، بازماندگي و مقاومت به استرس‌هاي محيطي در پست‌لارو توليدي
استاد راهنما:
دکتر ميرمسعود سجادي
اساتيد مشاور:
دکتر ايمان سوري نژاد
مهندس سعيد مسنداني
دانشجو:
ليلا مرحمتي زاده
اسفند93
کليه حقوق مادي و معنوي مترتب بر نتايج مطالعات، ابتکارات و نوآوري‌هاي بر‌آمده از اين پايان‌نامه، متعلق به دانشگاه هرمزگان، دانشکده علوم و فنون دريايي مي‌باشد.
تعهد نامه اصالت اثر
سپاسگزاري
سپاس و درود بي‌پايان يگانه هستي‌بخش را که داناترين و مهربان‌ترين آفريدگاران است. پروردگاري که شرف انسانيت و گوهر انديشيدن را سرمايه وجود آدمي نمود و او را اشرف آفريدگان خويش ساخت.
بي ترديد مجال اين توفيق را نمي‌يافتم اگر که فروغ يادش روشنگر راه و ذره‌اي از پرتو لطفش اين بنده را همراه نبود. و اين همه را چگونه سپاس گويم که ذره‌ذره وجودم وامدار خوان رحمت چنين خداوندگاري است.
و با سپاس و تشکر صميمانه از:
استاد گرانقدر؛ جناب آقاي دکتر ميرمسعود سجادي که با قبول راهنمايي پايان نامه بنده را رهين منت خويش ساختند و از آغاز تا انجام کار از راهنمايي‌هاي ارزنده و دقت نظر ايشان بهره‌مند گرديدم.
اساتيد ارجمند؛ جناب آقاي دکتر ايمان سوري نژاد و جناب آقاي مهندس سعيد مسنداني که لطف خويش را نسبت به حقير با قبول مشاورت پايان‌نامه به نهايت رساندند و با رايزني و توجهات مدبرانه خود مرا در انجام اين مقصود ياري فرمودند.
دوست و خواهر دلسوز و مهربانم؛ سرکار خانم دکتر مهرنوش دريا که در تمامي مراحل کار صبورانه و دلسوزانه سختي‌ها را به جان خريده، از هيچگونه تلاشي نسبت به حقير کوتاهي نکرده و همواره در کنارم استوار و محکم ايستاده و خم به ابرو نياوردند. باشد تا بتوانم ذره‌اي از لطف و مهرباني ايشان را جبران نمايم.
تقديم
ماحصل آموخته هايم را تقديم مي‌کنم به آنان که مهر آسماني‌شان آرام بخش آلام زميني‌ام است.
به استوارترين تکيه‌گاهم، دستان پرمهر پدرم
به سبزترين نگاه زندگي‌ام، چشمان سبز مادرم
که هرچه آموختم در مکتب عشق شما آموختم و هرچه بکوشم قطر‌ه‌اي از درياي بي‌کران مهربانيتان را سپاس نتوانم بگويم.
امروز هستي‌ام به اميد شماست و فردا کليد باغ بهشتم رضاي شما.
ره آوردي گران سنگ‌تر از اين ارزان نداشتم تا به خاک پايتان نثار کنم، باشد تا حاصل تلاشم نسيم‌گونه غبار خستگيتان را بزدايد.
بوسه بر دستان پرمهرتان
چکيده
مطالعه حاضر با هدف استفاده از کرم پرتار Perinereis nuntia در جيره غذايي مولدين ميگوي سفيد غربي Litopenaeus vannamei و بررسي زمان تخم‌ريزي و هماوري مولدين، رشد، بازماندگي و مقاومت پست‌لارو 15 روزه در برابر استرس‌هاي محيطي شوري، دما و فرمالين در مرکز آموزش و بازسازي ذخاير آبزيان کلاهي در استان هرمزگان انجام شد. 18 مولد ماده و 18 مولد نر در سه تيمار غذايي با سه تکرار به‌صورت تيمار يک شامل اسکوئيد+ ملاليس+ جگر گاو، تيمار دو شامل اسکوئيد+ ملاليس+ جگر گاو+ 8% کرم پرتار و تيمار سه شامل اسکوئيد+ ملاليس+ جگر گاو+ 12% کرم پرتار قرار گرفتند. غذادهي روزانه در چهار نوبت در ساعات 6، 12، 18 و 24 تا زمان رسيدگي جنسي مولدين و تخم‌ريزي انجام شد. تعداد روز لازم براي رسيدن به رسيدگي جنسي، تعداد و درصد مولدين تخم‌ريزي کرده، تعداد تخم توليدي، تعداد لارو توليدي و شاخص‌هاي رشد لاروها (طول کل و وزن تر) محاسبه شد. جهت بررسي مقاومت لاروها در برابر استرس‌هاي شوري (10،20، 40 و 50 قسمت در هزار)، دما (10،20، 40 و 50 درجه سانتي گراد) و فرمالين (100 قسمت در ميليون)، لاروها به مدت 30 دقيقه در معرض استرس قرار گرفتند و پس از انتقال به آب تازه، ميزان بازماندگي تيمارهاي مختلف محاسبه گرديد. بر‌اساس نتايج، به‌طور ميانگين در تيمار سه پس از گذشت 9 روز از غذادهي، 12 عدد از مولدين ماده به مرحله چهار رسيدگي جنسي رسيدند. در تيمار دو، 9 عدد از مولدين ماده به طور ميانگين 13 روز پس از شروع غذادهي آماده جفت‌گيري شدند. همچنين در تيمار يک به‌طور ميانگين با گذشت 18 روز از غذادهي، 4 عدد از مولدين ماده مراحل رسيدگي جنسي را پشت‌سر گذاشتند و اين تيمارها از لحاظ زمان تخم‌ريزي اختلاف معني‌دار آماري داشتند (05/0>P ). بيشترين و کمترين ميانگين تعداد تخم به‌ترتيب متعلق به تيمار سه (123622 عدد تخم) و تيمار يک (78350 عدد تخم) بود و اختلاف معني‌داري بين تيمارها مشاهده شد (05/0>P ). همچنين در مراحل لاروي ناپليوس و پست‌لاروي، تيمار سه بيشترين تعداد و بعد از آن تيمار دو و همچنين تيمار يک کمترين تعداد لارو توليدي را داشتند و همه تيمارها نسبت به يکديگر داراي اختلاف معني‌داري بودند (05/0>P ). در بررسي شاخص‌هاي رشد لاروها، بيشترين و کمترين ميانگين طولي و وزني به‌ترتيب متعلق به تيمار سه و تيمار يک بوده و تيمارهاي دو و سه نسبت به تيمار يک داراي اختلاف معني‌داري بودند (05/0>P ). در مقاومت به استرس‌هاي محيطي در آزمايشات استرس شوري، دما و فرمالين، بيشترين بازماندگي به تيمار سه و کمترين بازماندگي به تيمار يک اختصاص داشت. با‌‌توجه به نتايج بدست آمده از اين پژوهش مي‌توان گفت که رشد گنادها، رسيدگي جنسي، سرعت تخم‌ريزي، کيفيت تخم‌ها و لاروهاي توليدي و مقاومت لاروها در برابر استرس‌هاي محيطي در مولدين ميگوي سفيد غربي که با 12% کرم پرتار در جيره تغذيه شده بودند نسبت به مولدين تغذيه شده با 8% از اين کرم و مولدين شاهد افزايش مي‌يابد.
کلمات کليدي: ميگوي سفيد غربي Litopenaeus vannamei، کرم پرتار Perinereis nuntia، جيره غذايي، رشد، استرس‌هاي محيطي
صفحهفهرست مطالب1فصل اول1مقدمه و کليات11-1 مقدمه51-1-1 اهداف و فرضيات51-1-2 جنبه نوآوري تحقيق61-2 کليات61-2-1 پراكندگي ميگوها و مناطق زيست61-2-2 طبقه بندي ميگوهاي پنائيده71-2-3 چرخه زندگي ميگو71-2-4 تخم‌ريزي81-2-4-1 انکوباسيون تخم81-2-5 مراحل لاروي81-2-5-1 مرحله ناپليوس81-2-5-2 مرحله پروتوزوآ91-2-5-3 مايسيس91-2-5-4 مرحله پست‌لاروي (پس نوزادي)91-2-5-5 ساير مراحل زندگي101-2-6 دستگاه توليد مثل101-2-7 اهميت آبزي‌پروري141-2-8 تکثير‌و‌پرورش ميگوهاي خانواده پنائيده171-2-8-1 تکثير‌و ‌پرورش ميگوي وانامي (سفيد غربي)181-2-8-2 پرورش ميگوي واناميدر ايران191-2-9 نيازهاي آبزي‌پروري موفق (با تاکيد بر اهميت غذا)211-2-10 غذاي زنده در آبزي‌پروري211-2-11 مروري بر کرم‌هاي پرتار و اهميت آن‌ها24فصل دوم24مروري بر مطالعات پيشين28فصل سوم28مواد و روش ها
283-1 محل اجراي آزمايش283-2 طرح آزمايش293-3 وسايل، تجهيزات و مواد مورد استفاده293-3-1 وسايل آزمايشگاهي و اندازه گيري303-3-2 مواد شيميايي303-4 مواد غذايي313-5 سايرتجهيزات و مواد مورد استفاده313-6 آماده سازي مخازن323-7 تامين و ضدعفوني آب مورد نياز پرورش323-8 آبگيري مخازن و تنظيم فاکتورهاي فيزيکوشيميايي آب323-9 انتقال مولدين به مخازن333-10 غذادهي مولدين و رسيدگي جنسي353-11 تخم‌ريزي و انتقال لاروها353-12 شمارش و توزيع لاروها به مخازن363-13 عمليات پرورش، غذادهي و بررسي سلامت لاروها383-14 تعويض آب و خارج نمودن مواد زائد در مخازن لاروي393-15 تعيين شاخص‌هاي رشد و بازماندگي در لاروها403-16 نحوه انجام تست‌هاي استرس شوري، دما و فرمالين423-17 تجزيه و تحليل آماري داده‌ها43فصل چهارم43نتايج434-1 شاخص‌هاي کيفي آب444-2 ميانگين وزن اوليه مولدين444-3 مدت زمان لازم تا حصول به رسيدگي جنسي مولدين454-4 درصد مولدين ماده تخم‌ريزي کرده در مدت زمان 20 روز454-5 تعداد تخم توليدي از مولدين464-6 بازماندگي لاروهاي مرحله ناپليوس464-7 بازماندگي لاروهاي مرحله پست‌لارو464-8 طول کل و وزن ترپست‌لاروها در پايان دوره آزمايشي474-9 تست‌هاي استرس
474-9-1 تست استرس شوري 50 قسمت در هزار484-9-2 تست استرس شوري 40 قسمت در هزار484-9-3 تست استرس شوري 20 قسمت در هزار484-9-4 تست استرس شوري 10 قسمت در هزار494-9-5 تست استرس دماي 50 درجه سانتي‌گراد494-9-6 تست استرس دماي 40 درجه سانتي‌گراد504-9-7 تست استرس دماي 20 درجه سانتي‌گراد504-9-8 تست استرس دماي 10 درجه سانتي‌گراد514-9-9 تست استرس فرمالين 100 قسمت در ميليون52فصل پنجم52بحث و نتيجه‌گيري59نتيجه‌گيري کلي60آزمون فرضيات61فصل ششم61پيشنهادات
صفحهفهرست جدول ها29جدول 3-1 تيمارهاي غذايي مورد استفاده در طول دوره تغذيه مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei براي حصول به رسيدگي جنسي43جدول 4-1 ميانگين دامنه تغييرات شاخص‌هاي کيفي آب در طول دوره تغذيه مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei تا زمان حصول به رسيدگي جنسي43جدول 4-2 ميانگين دامنه تغييرات پارامترهاي کيفي آب در طول دوره پرورش لاروهاي توليدي از مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei44جدول 4-3 ميانگين وزن اوليه مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei بر حسب گرم در هر تيمار آزمايشي45جدول 4-4 ميانگين تعداد روزهاي رسيدن به رسيدگي جنسي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei در تيمارهاي آزمايشي در يک دوره 20 روزه45جدول 4-5 درصد مولدين ماده Litopenaeus vannamei تخم‌ريزي کرده در هر تيمار آزمايشي در دوره 20 روزه45جدول 4-6 ميانگين تعداد تخم توليدي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei در تيمارهاي آزمايشي46جدول 4-7 ميانگين تعداد لاروهاي مرحله ناپليوس توليدي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei در تيمارهاي آزمايشي46جدول 4-8 ميانگين تعداد پست‌لارو توليدي از مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei تحت تيمارهاي آزمايشي47جدول 4-9 ميانگين طول کل لاروها (ميلي‌متر) در پايان دوره پرورش47جدول 4-10 ميانگين وزن تر لاروها (ميلي‌گرم) درپايان دوره پرورش47جدول 4-11 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس شوري 50 قسمت در هزار48جدول 4-12 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس شوري 40 قسمت در هزار48جدول 4-13 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس شوري 20 قسمت در هزار49جدول 4-14 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس شوري 10 قسمت در هزار49جدول 4-15 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس دماي 50 درجه سانتي‌گراد49جدول 4-16 ميانگين درصد بازماندگي لاروهادر برابر استرس دمايي 40 درجه سانتي ‌گراد50جدول 4-17 ميانگين درصد بازماندگي لاروهادر برابر استرس دمايي 20 درجه سانتي ‌گراد50جدول 4-18 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس دمايي 10 درجه سانتي‌گراد
51
جدول 4-19 ميانگين درصد بازماندگي لاروها در برابر استرس فرمالين 100 قسمت در ميليون
صفحهفهرست شکل ها7شکل 1-1 مراحل مختلف زندگي ميگوها30شکل 3-1 دستگاه‌هاي اندازه گيري فاکتورهاي فيزيکوشيميايي آب و زيست سنجي31شکل 3-2 مواد غذايي مورد استفاده مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei به ترتيب از بالا و راست به چپ کرم پرتار Perinereis nuntia، ملاليس، جگر گاو و اسکوئيد33شکل 3-3 وزن کشي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei براي انتقال به مخازن آزمايشي34شکل 3-4 وزن کردن غذاها و آماده سازي آن‌ها براي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei در هر وعده غذايي36شکل 3-5 آماده سازي مخازن لاروي، انتقال لاروها به مخازن و بررسي روزانه وضعيت لاروهاي توليدي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei38شکل 3-6 غذاهاي لاروي مورد استفاده در دوره پرورش لاروهاي توليدي از راست به چپ فلک آرتميا، غذاي M.C.F، جلبک کيتوسروس و ناپلي آرتميا39شکل 3-7 تعويض آب روزانه لاروهاي توليدي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei40شکل 3-8 اندازه گيري طول کل پست‌لاروهاي توليدي مولدين ميگوي Litopenaeus vannamei براي بررسي رشد آن‌ها42شکل 3-9 آماده سازي تشت هاي محتوي آب با شوري هاي مختلف و انتقال لاروها به آن‌ها براي انجام تست استرس شوري

فصل اول
مقدمه و کليات
1-1 مقدمه
رشد کنوني جمعيت جهان و نياز روزافزون به پروتئين، نيازمند راهکارهاي بهينه در تامين اين ماده غذايي است، در همين راستا فعاليت‌هاي شيلاتي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار بوده و مي‌تواند يکي از محورها و راهبردهاي توليد پروتئين مورد نياز کشور باشد. افزايش توليد آبزيان مرهون افزايش توليد در زير‌بخش آبزي‌پروري است (زارع و پورعاشوري، 1386)، در‌حالي که ميزان صيد آبزيان در طي دو دهه اخير تقريبا ثابت بوده و يا افزايش اندکي را نشان مي‌دهد. به‌منظور پاسخگويي به تقاضاي روز‌افزون مردم، آبزي‌پروري به‌عنوان يک شيوه مطمئن و قابل برنامه‌ريزي مورد توجه اکثر کشورهاي جهان از جمله ايران قرار گرفته است. اين صنعت به‌شکل ابتدايي آن از سابقه‌اي طولاني برخوردار بوده و در دهه‌هاي اخير به‌طور چشم‌گير گسترش يافته و توانسته جايگاه ويژه‌اي در برنامه هاي غذايي و اقتصادي به‌خود اختصاص دهد (عبداله بيگي و ميرحيدري، 1387).
امروزه طيف وسيعي از جانوران و گياهان آبزي در زمره آبزيان پرورشي قرار گرفته و هريک جايگاه ويژه‌اي در اين صنعت رو به رشد به خود اختصاص داده‌اند (Rosenberry, 1997). در اين ميان سخت‌پوستان به‌ويژه ميگوها از جايگاه بالايي برخوردار هستند. در حال حاضر بيش از 18 گونه ميگو در نقاط مختلف جهان تکثير و پرورش داده مي‌شوند که از اين ميان يک گونه در آب شيرين و بقيه در آب شور پرورش مي‌يابند (Tseng, 1988). ارزش و تقاضاي بالاي ميگوي پنائيده در بازارهاي جهاني سبب گسترش صنعت پرورشي اين آبزيان شده است. اگرچه پرورش ميگو در جهان از سابقه‌اي نزديک به 6 قرن برخوردار است اما سابقه پرورش علمي ميگو به دهه 1950، زماني که تکثير ميگو به شکل تجاري گسترش يافت، باز مي‌گردد. در حالي که تا سال 1975 ميلادي توليد ميگوي پرورشي در حدود 50 هزار تن بود با ارتقاي فن‌آوري توليد بچه ميگو و غذا و بهبود کيفيت تجهيزات و تاسيسات پرورش ميگو و مديريت مزارع، ميزان توليد ميگوي پرورشي در اوايل دهه 1990 به بيش از 700 هزار تن افزايش يافت و در قرن بيست‌ويکم از مرز يک ميليون تن گذشت.
ميگوي سفيد غربيLitopenaeus vannamei كه بومي آب‌هاي منطقه آمريكاي لاتين از پرو تا مكزيك مي‌باشد، به‌دليل برخورداري از امتيازات ويژه مورد توجه بسياري از كشورهاي شرق آسيا قرار گرفته و مقام نخست در بين گونه هاي پرورشي را كسب كرده است (اوجي فرد و همكاران، 1389). ضريب رشد مطلوب، درصد بازماندگي بالاتر در زمان تفريخ، توليد بهتر در شرايط پرورش متراکم، جفت‌گيري و تخم‌ريزي در محيط‌هاي پرورشي، نياز کمتر به پروتئين در جيره غذايي و درصد بازماندگي بيشتر در برابر بيماري ها نسبت به ساير گونه‌ها از قبيل ببري سياه1 از دلايل برتري اين گونه در شرايط پرورش مي‌باشد (Briggs, 2004).
تغذيه در آبزيان پرورشي از اهميت و جايگاه خاصي برخوردار است و ركن اصلي در صنعت آبزي‌پروري مي‌باشد. اهميت تغذيه آبزيان از تغذيه صحيح مولدين ماهي و ميگو شروع و تا زمان بازاري شدن و صيد آنان از مزارع آبزيان پرورشي ادامه پيدا مي‌كند. با‌توجه به اينكه در پرورش آبزيان حدود 50 درصد هزينه هاي پرورش مربوط به تغذيه مي‌باشد، لذا تغذيه تاثير بسيار زيادي بر اقتصاد آبزي‌پروري دارد و سودآوري پرورش آبزيان نيازمند دقت جدي در مراحل غذادهي و استفاده از غذاهاي با کيفيت و با کارايي مناسب است (سوداگر و همکاران، 1386). تغذيه تاثير مستقيم بر رشد و كيفيت لاشه آبزيان پرورشي دارد و تغذيه مناسب آبزيان پرورشي را در برابر بيماري‌ها مقاوم مي‌سازد. نبود تغذيه مناسب و عدم مديريت صحيح تغذيه در مزارع باعث ضرر و زيان جدي مزارع پرورش آبزيان مي‌شود. هنوز پرورش مراحل لاروي گونه‌هاي مختلفي از آبزيان مثل نرمتنان و سخت‌پوستان، به‌ميزان زيادي به غذاهاي زنده وابسته مي‌باشد (Boeing, 2006). Fegan (2005) گزارش نمود که حذف کامل منابع غذايي طبيعي و استفاده از غذاهاي مصنوعي به‌جاي آن تاکنون ميسر نگرديده است.
محققان آبزي‌پروري در صنعت پرورش ميگو همواره به‌دنبال راهکارهايي براي افزايش راندمان توليد پست‌لارو داراي قابليت رشد و بازماندگي بالا و دستيابي به محصولاتي با کيفيت و ارزش غذايي مناسب و در نهايت بازار‌پسند و داراي صرفه اقتصادي هستند. در‌خصوص ميگوي سفيد غربي نيز اهميت نياز به پست‌لارو با کيفيت بالا جهت معرفي به مزارع پرورشي با‌توجه به ارزش اقتصادي اين گونه در آبزي‌پروري روز به روز افزايش مي‌يابد. براي اين منظور، قابليت دسترسي به غذاي مناسب براي تغذيه مولدين بسيار مهم است که بتواند سلامتي و رشد را در مراحل نوزادي لاروهاي توليد شده تضمين نمايد. در واقع مي‌توان گفت براي دستيابي به لاروهاي با کيفيت بالا و سالم، داشتن مولديني با بهترين کيفيت لازم است. داشتن مولديني سالم با قدرت باروري بالا و با وزن مناسب و آماده توليد‌مثل، مستلزم شرايط بهينه نگهداري و تغذيه مناسب مي‌باشد. يک جيره غذايي به منظور فراهم نمودن بازماندگي و رشد مطلوب لاروها بايد به ميزان زيادي قابل هضم و جذب بوده و از نظر مواد مغذي با غذاي زنده قابل رقابت و از خواص فيزيکي مناسب مثل پايداري در آب و شناوري مطلوب برخوردار باشد (سيستاني، 1390).
عوامل متعددي بر کيفيت لاروهاي توليدي در مراکز تکثير موثر ميباشند که از جمله آن مي‌توان به وزن مولدين، سابقه ژنتيکي، شرايط نگهداري و پرورش و نوع غذاي مورد استفاده براي مولدين اشاره نمود. تغذيه شدن مولدين با غذاهايي با درصد پروتئين بالا و با کيفيت نظير غذاهاي طبيعي و تازه در مقايسه با غذاهاي فرموله، در کيفيت پست‌لاروهاي توليد شده بسيار با اهميت است. يکي از غذاهايي که در رشد و رسيدگي جنسي مولدين ميگو نقش اساسي دارد کرم پرتار Perinereis nuntia مي‌باشد که منبع عظيمياز اسيدهاي چرب غير‌اشباع بلند زنجير (HUFA) از جمله آراشيدونيک‌اسيد (Meunpol et al., 2005) و انواع هورمون‌ها از جمله پروستاگلاندين‌ها مي‌باشد که در تحريک رسيدگي تخمدان ميگو تاثير زيادي دارد (Poltana et al., 2005). کرم پرتار Perinereis nuntia داراي مقادير زيادي از PGF2 الفا مي‌باشد که نقش تحريکي در رسيدگي تخمدان ميگو و تسريع روند رشد و توسعه گنادي آن دارد و در حال حاضر در اکثر کارگاه‌هاي تکثير ميگو در دنيا حداقل در يکي از مراحل نهايي تغذيه مولدين استفاده مي‌شود (آزور و همکاران، 1389). کرم پرتار Perinereis nuntia از خانواده مهم کرم‌هاي دريايي Nereidae است که جنس هايي مانند Nereis و Perinereis در اين خانواده قرار دارند. به‌طور عموم به آن‌ها کرم دريايي (Marine worm)، کرم ماسه اي (Sand worm)،Ragworm ، Nereid worm و غيره اطلاق مي‌شود (سالارزاده، 1387). جنس پري نرئيس (Perinereis) متعلق به شاخه Annelidae زير شاخه Cheliceriformes، کلاس Polychaeta، راسته Phyllodocia، خانواده Nereidae و زير خانواده Nereidinae مي‌باشد (Hardege, 1992). از سال 1993 بعضي از محققين نام خانواده را در اين تقسيم‌بندي از Nereidae به Nereididae تغيير داده‌اند (Bakken and Wilson, 2005 ؛and Glasby, 1993 Wilson).
کرم هاي پرتار از دير باز براي بشر حائز اهميت بوده‌اند و فراوان‌ترين گروه از جانوران کفزي مناطق جزر‌و‌مدي و عميق درياها مي‌باشند که تاثير به‌سزايي در تغذيه آبزيان اين مناطق دارند. به‌عنوان منبع غذايي، دوره زندگي اين کرم‌ها کوتاه بوده ولي توليدات ثانويه بالايي در محيط دارند و نقش اساسي در زنجيره غذايي ايفا مي‌کنند به قسمي که لاروها و بالغين آن‌ها به‌عنوان غذاي مناسبي جهت تغذيه بسياري از گونه‌هاي ماهيان اقتصادي محسوب مي‌شوند (دريا، 1393). تجربيات فراوان داخلي و خارجي نشان از اهميت استفاده از كرم‌هاي نرييس و پري‌نرئيس در مولد‌سازي ميگوي سفيد هندي2 و سفيد غربي به‌عنوان دو گونه عمده ميگوي پرورشي كشور ايران دارد، به‌طوري كه عدم دستيابي به اين كرم محدوديت زيادي را در توليد مولد و بچه ميگو به‌وجود مي‌آورد (سالارزاده، 1387).
مطالعه انجام شده در مورد تاثير تغذيه با کرم پرتار Perinereis nuntia در رسيدگي جنسي ميگوهاي سفيد هندي پرورشي Penaeus indicus نشان داد که ميزان رشد، هماوري و درصد تفريخ در ميگوهايي که با کرم پرتار تغذيه شده بودند نسبت به گروه شاهد بيشتر بود (سالارزاده، 1387). همچنين مطالعات نشان داده است که کرم‌هاي پرتار علاوه بر اسيدهاي چرب غير‌اشباع بلند زنجيره (HUFA)، داراي چندين نوع هورمون از جمله پروستاگلاندين مي‌باشند که بر اساس بررسي‌هاي انجام شده در گونه Perinereis nuntia، بيشترين ميزان اين پروستاگلاندين‌ها PGF2 آلفا است (Poltana et al., 2005). سالارزاده (1387) گزارش نمود که اين هورمون باعث تحريک رسيدگي تخمدان ميگوي سفيد هندي مي‌گردد.
در مطالعه حاضر سعي بر اين است که روند رشد، ميزان مقاومت به استرس‌هاي محيطي و همچنين درصد زنده‌ماني در عبور از مراحل مختلف لاروي بين لاروهاي به‌دست آمده از مولدين تغذيه شده با کرم پرتار Perinereis nuntia و مولدين تغذيه شده با غذاي فاقد کرم پرتار (غذاي متداول مولدين) مورد مقايسه و بررسي قرار گيرد. در واقع هدف از انجام اين تحقيق در مرحله اول بررسي تفاوت بين لاروهاي توليد شده از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول و مولدين تغذيه شده با غذاي حاوي کرم پرتار Perinereis nuntia مي‌باشد. در مرحله بعدي با‌توجه به هزينه بر بودن استفاده با درصد بالا از کرم پرتار در تغذيه مولدين، تاثير استفاده از درصدهاي پايين‌تر اين کرم در روند رسيدگي جنسي مولدين، ميزان تفريخ تخم‌ها و همچنين رشد، مقاومت به استرس‌هاي محيطي و بازماندگي در عبور از مراحل مختلف لاروي مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
در اين راستا سوالات اصلي تحقيق عبارتند از:
– بازماندگي لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي تغذيه شده با 8 و 12% از کرم پرتار Perinereis nuntia در عبور از مراحل مختلف لاروي نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول مولدين چگونه خواهد بود؟
– شاخص‌هاي رشد لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذيه نموده‌اند نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول مولدين چگونه خواهد بود؟
– مقاومت به استرس‌هاي محيطي در لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذيه نموده‌اند نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول مولدين چگونه خواهد بود؟
1-1-1 اهداف و فرضيات
اهداف اين تحقيق شامل:
– بررسي بازماندگي لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي تغذيه شده با 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia در عبور از مراحل مختلف لاروي نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول مولدين.
– بررسي شاخص‌هاي رشد لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذيه نموده‌اند نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول مولدين.
– بررسي مقاومت به استرس‌هاي محيطي در لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذيه نموده‌اند نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول مولدين.
فرضيات تحقيق بشرح زير ميباشند:
– بازماندگي لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي تغذيه شده با 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia در عبور از مراحل مختلف لاروي نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول بيشتر خواهد بود.
– شاخص‌هاي رشد لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذيه نموده‌اند نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول بهتر خواهد بود.
– مقاومت به استرس‌هاي محيطي در لاروهاي حاصل از مولدين ميگوي سفيد غربي که از 8 و 12% کرم پرتار Perinereis nuntia تغذيه نموده‌اند نسبت به لاروهاي توليدي از مولدين تغذيه شده با غذاي متداول بيشتر خواهد بود.
1-1-2 جنبه نوآوري تحقيق
با‌توجه به رشد روزافزون صنعت آبزي‌پروري نياز است که تلاش هايي براي پيشرفت اين صنعت در ايران به‌خصوص در بنادر که قطب آبزي‌پروري کشور محسوب ميشوند به عمل آيد تا محصولاتي با کيفيت‌تر و بازار پسندتر به جامعه ارائه شود. با‌توجه به اينکه تاکنون رشد، بازماندگي و مقاومت به استرس از ابتدايي‌ترين تا انتهايي‌ترين مرحله لاروي ميگوي سفيد غربي که از مولدين تغذيه شده با کرم پرتار Perinereis nuntia توليد شده‌اند مورد بررسي قرار نگرفته است در تحقيق حاضر بدين مهم پرداخته مي‌شود.
1-2 کليات
1-2-1 پراكندگي ميگوها و مناطق زيست
ميگوها گسترش جهاني داشته و در درياها،‌ آب‌هاي شور و شيرين از نواحي استوايي تا مناطق قطبي يافت مي‌شوند. اكثر گونه هاي دريايي در آب‌هاي كم عمق، يا نيمه عميق و عموما ‌به‌صورت دسته جمعي زندگي مي‌كنند. روزها در بستر و زير رسوبات كف دريا مخفي شده و شب‌ها براي شكار طعمه از پناهگاه خارج مي‌شوند. به‌همين دليل صيادان در بيشتر مناطق دنيا شب هنگام جهت صيد ميگو به دريا مي‌روند. از نقطه نظر مكان زيست سه گروه ميگو وجود دارد:
1- گونه‌هاي موجود در آب سرد و شور که ارقام عمده صيد اين نوع ميگوها عمدتا مربوط به توليد ميگوي اروپا است و در نواحي آلاسكا،‌ كانادا،‌ شمال ژاپن،‌ آمريكا، ‌اروپاي شمالي و غيره صيد مي‌شوند.
2- گونه‌هاي موجود در آب گرم و شور يا ميگوهاي حاره اي كه بخش اعظم ميگوها را تشكيل مي‌دهند اين نوع ميگوها در آب‌هاي ساحلي خليج فارس، بخش جنوبي ايالات متحده آمريكا سواحل غربي آفريقا، ‌آمريكاي مركزي و نواحي شرقي و غربي سواحل آمريكاي جنوبي و آسياي جنوب شرقي يافت مي‌شوند.
3- گونه‌هاي موجود در آب شيرين كه اكثرا از رودخانه‌ها و درياچه‌ها به نواحي استوايي و گرمسيري مي‌آيند،‌ غالبا در همين نواحي رشد كرده و بزرگ مي‌شوند، ‌و درتجارت جهاني از اهميت چنداني برخوردار نمي‌باشند.
1-2-2 طبقه بندي ميگوهاي پنائيده
سخت‌پوستان، بزرگترين رده از شاخه بندپايان بوده که بيش از 42 هزار گونه در آن جاي دارند. خانواده پنائيده، بزرگترين خانواده سخت‌پوستان هستند که در اين خانواده، 12 جنس قرار دارند که80% آن‌ها از نظر تجاري مهم هستند. در زير جايگاه ميگوهاي خانواده پنائيده در رده بندي جانوري نيز آورده شده است ( Wyban and Sweeney, 1991).
Phylum: Arthropoda
Sub phylum: Crustacea
Class: Malacostraca
Sub class: Eumalacostraca
Super order: Eucaridae
Order: Decapoda
Sub order: Natantia
Infra order: Penaeidea
Super family: Penaeoidea
Family: Penaeidae
Genus: Penaeus
1-2-3 چرخه زندگي ميگو
چرخه زندگي ميگو شامل مراحل تخم، لارو (ناپليوس، پروتوزوآ، مايسيس)، پست‌لارو، ميگوي جوان و ميگوي بالغ مي‌باشد (شکوري، 1373).
شکل 1-1 مراحل مختلف زندگي ميگوها (Wyban and Sweeney, 1991)
1-2-4 تخم‌ريزي
فرآيند تخم‌ريزي معمولا در چند دقيقه و عمدتا در ساعات 22 تا 24 انجام مي‌شود. قبل از شروع به تخم‌ريزي، ميگوي ماده در کف تانک تخم‌ريزي قرار گرفته و استراحت مي‌کند. پس از آن با يک حرکت آرام به سمت بالا شنا مي‌کند و همزمان قسمت تنه را خم مي‌کند و در حين شناي آرام، تخمک ها را در محيط آب رها مي‌کند. همزمان با رها‌سازي تخمک ها در آب و با حرکت پاهاي شناي خود، تخمک‌ها و اسپرم ها را به‌سرعت با هم مخلوط مي‌کند. لقاح خارجي است و در محيط آب انجام مي‌شد (نياميمندي و همکاران، 1388). اما در جهت افزايش درصد لقاح، ميگو با استفاده از پاهاي قدم‌زن، اقدام به ايجاد يک محيط تقريبا بسته تحت عنوان اطاقک لقاح3 مي‌نمايد. اسپرماتوزئيدهاي خارج شده از اسپرماتوفور و تخمک‌ها وارد اين محفظه شده و قبل از اينکه در محيط آب پراکنده شوند، لقاح رخ مي‌دهد.
1-2-4-1 انکوباسيون تخم
پوشش ژله‌اي اطراف تخم در مدت 40-30 دقيقه بعد از تخم‌ريزي ناپديد مي‌شود و تخم شکل کروي به‌خود مي‌گيرد. در اين زمان سلول جنيني شروع به اولين تقسيم مي‌نمايد. 2 تا 30/2 ساعت بعد از تخم‌ريزي در اطراف جنين يک غشاي تکامل يافته ايجاد مي‌گردد. زمان تخم گشايي 14-12 ساعت بعد از تخم‌ريزي است. اولين مرحله لاروي پس از خروج تخم تحت عنوان ناپليوس1 ناميده مي‌شود (شکوري، 1373).
1-2-5 مراحل لاروي
1-2-5-1 مرحله ناپليوس
اولين مرحله لاروي بعد از تخم‌گشايي ناپليوس نام دارد که خود شامل شش زير مرحله است در اين مرحله لارو پنج مرحله پوست‌اندازي دارد و بعد از پوست‌اندازي ششم وارد مرحله بعدي لاروي مي‌شود. اندازه ناپليوس‌ها بين 32/0-28/0 ميلي‌متر است و بدن آن‌ها يک قطعه‌اي است. ناپلي‌ها داراي سه زوج زائده است زوج اول جلوي دهان قرار دارد و بعدا تبديل به آنتنول مي‌شود. زوج دوم در کنار دهان قرار دارد و در حيوان بالغ تبديل به آنتن مي‌شود. زوج سوم زوائد که تبديل به آرواره‌هاي پاييني مي‌شود (Wyban and Sweeney, 1991). ناپليوس بعد از خروج از تخم به مدت 4-3 دقيقه ساکن است سپس به‌صورت پراکنده حرکاتي از خود نشان مي‌دهد. بعد از 20 دقيقه حرکات آن تند مي‌شود و نسبت به نور واکنش نشان مي‌دهد. ناپليوس فاقد حفره دهاني و مخرج است و براي تغذيه از باقي‌مانده زرده استفاده مي‌کند. در زيرمرحله‌هاي ناپلي، پوست‌اندازي مکرر و افزايش طول، افزايش تعداد مويچه‌ها بر روي اندام، افزايش دوشاخه شدن قسمت انتهايي و تکامل زوائد شکميصورت مي‌گيرد. در پايان اين مرحله طول ناپلي تقريبا 500 ميکرون است. پوست‌اندازي ششم و ورود به مرحله بعدي يعني پروتوزوآ 36-30 ساعت بعد صورت مي‌گيرد. در پايان اين مرحله تعداد زوائد لارو به هفت زوج مي‌رسد (شکوري، 1373).
1-2-5-2 مرحله پروتوزوآ
در اين مرحله سه بار پوست‌اندازي مي‌کند. بعد از پوست‌اندازي سوم که حدودا 6 روز به‌طول مي‌انجامد لارو از اين مرحله عبور مي‌کند. يکي از مهم‌ترين مسائل مورد توجه در اين مرحله، شروع تغذيه ميگو است رفتار شناي ميگو دچار تغييراتي مي‌شود و ميگو شناي ممتد پيدا مي‌کند و بدين وسيله به جستجوي غذا مي‌پردازد. نوزاد ميگو در اين مرحله قادر است از ذرات غذايي معلق و پلانکتون‌هاي موجود در آب که اندازه آن‌ها بين 30-3 ميکرون است، تغذيه کند (نياميمندي و همکاران، 1388). اولين مرحله پروتوزوآ که 1 Z نام دارد، فاقد چشم مرکب است و در خاتمه مرحله1Z، چشم مرکب پديدار مي‌شود. همچنين در اين مرحله نيمه انتهايي بدن که بعدا به بخش شکم تبديل خواهد شد، به‌صورت 6 قطعه‌اي، کاملا دراز، استوانه‌اي و باريک است و فاقد پوسته سخت خارجي مي‌باشد. تلسون در اين مرحله کاملا رشد کرده و بدن قابل تفکيک به دو بخش اصلي است. در مرحله2 Z چشم ها کاملا برجسته مي‌شود و بر روي پايه‌هاي چشميقابل تشخيص است. روستروم رشد مي‌کند که در قسمت جلوي کاراپاس قابل مشاهده است (Tabb et al., 1972).
1-2-5-3 مايسيس
نوزاد ميگو پس از پوست‌اندازي نهم خود وارد اين مرحله مي‌شود. در اين مرحله نوزاد ميگو کم‌کم حرکت به سمت کف و بستر را شروع مي‌کند. در محيط طبيعي مايسيس از زئوپلانکتون‌ها تغذيه مي‌کند. اين مرحله داراي سه زيرمرحله است و حدودا سه روز به طول مي‌انجامد. در آخرين زيرمرحله پاهاي شنا کاملا رشد يافته و بند‌بند مي‌شود و گاهي لاروها در اين مرحله کاملا در بستر ساکن مي‌شوند (شکوري، 1373).
1-2-5-4 مرحله پست‌لاروي (پس نوزادي)
نوزاد ميگو در اين مرحله به شکل موجود بالغ است. اگر چه هنوز اندازه آن کوچک است مرحله پلانکتوني چرخه زندگي آن به اتمام رسيده است و طي حرکات مهاجرتي خود به آب‌هاي کم عمق ساحلي رسيده است. از غذاهاي جانوري مانند روتيفر، ناپلي آرتميا و ساير پلانکتون‌هاي جانوري استفاده مي‌کند. تعيين مراحل پست‌لاروي براساس روزهايي که نوزاد ميگو در اين مرحله سپري مي‌کند، تعيين مي‌شود. نوزاد پست‌لارو قابليت تحمل شرايط نامناسب محيطي را دارد و به همين دليل نوسانات شوري و دما موجود در زيستگاه هاي ساحلي را به راحتي پشت سر مي‌گذارد. در ادامه مراحل تکاملي و زماني که بچه ميگو کاملا به والدين خود شبيه شد، وارد مرحله جواني مي‌شود (Kong and Wiliam, 1988). در اين مرحله بچه ميگوها به‌صورت توده‌هاي بزرگ، حرکت به سمت دهانه خورها و خليج را شروع کرده و به سمت مناطق عميق تر بر‌مي‌گردند. در انتهاي اين مسير مهاجرتي ميگوها به مرحله پيش بلوغ مي‌رسند. در مرحله جواني فرمول دنداني روستروم کامل مي‌شود و بچه ميگو تمام خصوصيات ميگوي بالغ به غير از اندام هاي تناسلي را دارد و ميگوي بالغ پس از جفت‌گيري و تخم‌ريزي مناطق عميق يک چرخه جديد زيستي را پايه‌گذاري مي‌کند. بقيه مراحل زندگي ميگو در اين مناطق سپري مي‌شود.
1-2-5-5 ساير مراحل زندگي
به دنبال مرحله پست‌لاروي مرحله نوجواني آغاز مي‌گردد. ميگوهاي نوجوان يا به عبارتي بچه ميگو‌ها کاملا کفزي مي‌باشند و از مواد‌غذايي با منشا جانوري، نظير لارو ماهيان، سخت‌پوستان و نرمتنان کوچک و غيره تغذيه نمايند. معمولا ميگوهاي پنائيده از مرحله 6PL کاملا کفزي هستند. بر طبق نظر Motoh (1981) با کامل شدن دستگاه آبششي عنوان ميگوي نوجوان را مي‌توان به‌کار گرفت. در صورت مناسب بودن شرايط، ميگوهاي نوجوان رشد نموده و اندام‌هاي مختلف، شکل معمول خود را مي‌يابند. ظهور اندام‌هاي تناسلي خارجي مشخصه ورود ميگو به مرحله بلوغ اوليه (Adolscent) است که ممکن است تا چهار ماه به طول انجامد.
پس از اين دوره، شروع رشد و توسعه غدد تناسلي معرف ورود ميگو به مرحله پيش از بلوغ (Subadult) مي‌باشند. در اين مرحله نرهايي که غدد تناسلي آن‌ها رسيده است و آمادگي جفت‌گيري را دارند با ماده‌هايي که تخمدان‌هاي آن‌ها رسيده و يا هنوز نارس مي‌باشند، جفت‌گيري مي‌کنند. مرحله بلوغ (Adult) مرحله‌اي است که ميگو آمادگي کامل را براي توليد مثل دارد (Tseng, 1989)، لذا براي نرها بلوغ هنگامي روي مي‌دهد که با جانور ماده جفت‌گيري مي‌کنند اما براي ماده‌ها بلوغ با تخم‌ريزي همزمان است.
1-2-6 دستگاه توليد مثل
در بيشتر گونه‌ها، جنس نر و ماده از هم جدا هستند. در خانواده پنائيده، همه ميگوها از ابتدا جنسيت مشخصي دارند. دستگاه توليد‌مثل ماده شامل تخمدان‌ها، مجراي تخمک‌بر، منفذ و قسمت خارجي دستگاه تناسلي يا تليکوم مي‌باشد. بر اساس شکل تليکوم، ميگوهاي پنائيده به دو گروه تليکوم باز و تليکوم بسته تقسيم مي‌شوند. وظيفه تليکوم نگهداري اسپرماتوفورهايي است که حين عمل جفت‌گيري از ميگوي نر به ميگوي ماده منتقل شده است. دستگاه توليد مثل نر شامل يک جفت بيضه، لوله هاي اسپرم بر، آمپول انتهايي و قسمت خارجي دستگاه تناسلي يا پتاسما مي‌باشد (نياميمندي و همکاران، 1388) .
1-2-7 اهميت آبزي پروري
آبزي‌پروري علم پرورش انواع آبزيان شامل ماهيان، دوزيستان، سخت‌پوستان و گياهان آبزي تحت شرايط كنترل شده مي‌باشد و پرورش ماهي شاخه‌اي از اين علم است (Swetha et al., 2011). در‌واقع آبزي‌پروري عبارت از پرورش انواع مختلف آبزيان جانوري و گياهي در محيط هاي آبي مي‌باشد. به‌طور کلي مي‌توان گفت که آبزي‌پروري شامل پرورش و توليد انواع آبزيان خوراکي، زينتي، دارويي و صنعتي در آب‌هاي شور، نيمه شور، و شيرين است. معمولا به پرورش آبزيان در آب دريا آبزي‌پروري دريايي گفته مي‌شود.
آبزي‌پروري يکي از ساده ترين و اقتصادي ترين راه‌ هاي توليد پروتئين حيواني است، زيرا مي‌دانيم که به رغم وجود آب کافي در برخي از مناطق کشور، کيفيت زمين و خاک به گونه اي است که براي کشاورزي مناسب نيست. بهره‌گيري از بسياري از اين زمين‌ها، براي آبزي‌پروري، عملي است. ميزان تبديل غذا به گوشت در آبزيان به مراتب بيشتر از ساير جانوران پرورشي است. آبزيان پرورشي جزء جانوران خونسرد هستند که درجه حرارت بدن آن‌ها تابع گرماي محيط است و برخلاف پرندگان و پستانداران، نيازي به صرف انرژي براي ثابت نگه‌داشتن درجه حرارت بدن خود ندارند. در واقع آبزيان در مقايسه با دام و طيور، مقدار بيشتري غذاي مصرفي خود را مي‌توانند تبديل به گوشت کنند. برخي از آبزيان پرورشي مي‌توانند براي تامين نيازهاي غذايي خود از مواد آلي پوسيده، مازاد غذايي انسان، و از همه مهم‌تر، تک سلولي‌هاي گياهي و جانوران ريز آبي استفاده کنند. توليد تک سلولي‌هاي گياهي (فيتوپلانکتون ها)، و جانوران ريز آبي (زئوپلانکتون ها) به راحتي از طريق دادن کود حيواني يا کود آلي به آب انجام مي‌گيرد (Jones et al., 1997).
بسياري از منابع غذايي که در حال حاضر، به دلايلي نمي‌توانند مورد مصرف غذايي آبزيان يک منطقه قرار گيرند، مي‌توانند براي توليد برخي از آبزيان پرورشي مصرف شوند. براي مثال از پلانکتون‌هاي گياهي مناطق جزر‌و‌مدي درياهاي جنوب مي‌توان براي پرورش انواع مناسب صدف‌هاي پرورشي استفاده کرد. در بسياري از موارد در پرورش آبزيان، مي‌توان از آب به‌صورت عبوري استفاده کرد، بدون اينکه افت چشم‌گيري در ميزان آن ايجاد شود. براي مثال براي پرورش انواع ماهي‌هاي سرد آبي مثل ماهي قزل آلا، از آب به‌صورت عبوري استفاده مي‌شود و پس از گذشتن از کانال‌‌هاي پرورشي، مي‌توان از آن براي کشاورزي استفاده کرد. بديهي است که چنين آبي، با‌توجه به مواد غذايي که از طريق مواد دفعي ماهي‌ها به آن افزوده مي‌شود، و يا مازاد مواد غذايي آن، براي کشاورزي مناسب‌تر است، اگر چه ممکن است براي مصارف انساني و يا صنعتي نامناسب بوده و نياز به پالايش داشته باشد.
ميزان بهره‌برداري از آبزيان پرورشي در واحد سطح معمولا از توليدات کشاورزي بيشتر است. در هر هکتار استخر آبزيان گرم آبي با‌توجه به مديريت مناسب مي‌توان سالانه سه تا شش تن برداشت نمود. براي ماهيان سرد‌آبي اين مقدار ممکن است 10 تا 15 کيلوگرم در متر مربع باشد. پروتئين آبزيان در مقايسه با ساير پروتئين‌هاي حيواني، پر ارزش‌تر، مفيد‌تر و قابل هضم‌تر است. بسياري از منابع آبي وجود دارند که بلا‌استفاده مانده‌اند و از آن‌ها مي‌توان براي توليد ماهي يا ساير آبزيان استفاده کرد، بدون اينکه تغيير کمي يا کيفي چشم‌گيري در آن‌ها به‌وجود آيد (Halwart, 2005). در سطح کشور به‌خصوص در استان‌هاي شمالي تعداد آبگيرهايي که از آن‌ها استفاده‌هاي غير از برداشت آب براي کشاورزي صورت نمي‌گيرد فراوان‌اند.
توليد و تامين قسمتي از نيازهاي پروتئيني، بازسازي و افزايش ذخاير آبزيان ارزشمند دريايي و رودخانه اي، معرفي و آوردن گونه‌هاي مناسب پرورشي از ساير کشورها و يا نقل وانتقال گونه‌هاي موجود از محلي به محل ديگر براي پرورش، توليد ماهي و ساير آبزيان براي نگهداري در آکواريوم، توليد غذاي زنده براي آبزيان پرورشي با ارزش از اهداف آبزي‌پروري مي‌باشند. بنابراين براي پاسخگويي به تقاضاي روز‌افزون نيازمند توجه به آبزي‌پروري و توليد ماهي در شرايط كنترل شده مي‌باشيم ( Naessens et al., 1997).
جامعه جهاني از بعد ديگري نيز به اهميت توليد و مصرف آبزيان پي برده و آن بحث كيفيت مناسب ماهي نسبت به ساير فراورده‌هاست. ماهي موجودي



قیمت: تومان


پاسخ دهید