فيزيکي براي حضور در شعب بانک ها، افزايش دقت در دريافت ها و پرداخت ها، تسريع در جريان مبادلات اقتصادي، افزايش ضريب ايمني از مزاياي کوچک و بزرگي است که بانکداري الکترونيک با خود به ارمغان آورده است(بانکداري الکترونيک،1387) که مشتريان را هم به استفاده از بانکداري الکترونيک ترغيب کرده است(ييو و همکاران،2007)3. بنابراين با توجه به اينکه با ورود فناوري اطلاعات کليه سازمان ها دستخوش تغييرات و تحولات شگرفي شده اند در اين ميان بانک ها نيز به عنوان يکي از اساسي ترين بخش هاي تجاري و اقتصادي کشورها از اين موضوع برکنار نمانده اند. بانک ها با استفاده از اين فناوري، محصولاتي را ابداع مينمايند که ميتوانند با نيروي انساني کمتر خدمات متنوعي را به مشتريان خود ارائه دهند. شبکه بانکي کشور ما نيز با درک جايگاه فناوري اطلاعات در رشد و توسعه اين صنعت، سرمايه گذاري هاي هنگفتي را در بخش سخت افزار، نرم افزار و بسترهاي ارتباطي انجام داده که شايد نقطه اوج آن، طرح جامع اتوماسيون سيستم بانکي باشد. ولي آنچه که در اين ميان مورد غفلت واقع شده و يا کمتر به آن توجه شده، اين است که آيا اين سرمايه گذاري ها موجب بهبود عملکرد بانک ها شده است يا نه؟ که در تحقيق حاضر به بررسي تأثير استفاده از فناوري اطلاعات بر بهبود عملکرد سيستم بانکي کشور ميپردازيم.
1-3- اهميت و ضرورت انجام تحقيق
دنياي امروز دنياي تحولات سريع و گسترده در تمامي ابعاد است. بروز تغييرات و تحولات مختلف در عرصه فناوري اطلاعات، موسسات، سازمان ها و علي الخصوص بانک ها را که يکي از عظيم ترين موسسات اقتصادي کشور هستند و کار آنها ايجاد تسهيلات جهت انجام فعاليت هاي اقتصادي جامعه ميباشد را برآن داشته است تا خود را با اين تغيير و تحولات همگام نمايند و به منظور در دست گرفتن قدرت بازار به طور مداوم به دنبال راه هايي براي پيشي گرفتن از رقبا باشند. با گسترش حجم مبادلات تجاري، خدمات رساني سريع و آسان به موسسات و مردم امري پيچيده و در عين حال ضروري ميباشد که اين گسترش مبادلات بازرگاني از ضروريات رونق اقتصادي ميباشد. در واقع هدف از اين اقدامات وسيع گسترش مکانيزه کردن سيستم هاي بانکي، فراهم کردن سرعت و سهولت در استفاده از سيستم هاي بانکي براي مراجعين و مشتريان آنها ميباشد که توسعه بانکداري الکترونيک فراهم شدن امکان دستيابي سريع به پول، درنقاط مختلف را اجتناب ناپذير مينمايد.
بنابراين ترديدي نيست که همه موسسات، سازمان ها و بانک ها در رقابتي تنگاتنگ در پيشي گرفتن از رقبا به دنبال دريافت سهم بيشتري از درآمد و سود و بهبود عملکرد و کيفيت از طريق استفاده از فناوري اطلاعات ميباشند. با توجه به اينکه فناوري اطلاعات ميتواند به بانک ها در کسب بهبود متغيرهايي مانند هزينه، کيفيت و زمان تحويل کمک کند بنابراين بهره گيري از اين فناوري ميتواند در افزايش درآمد بانک ها و افزايش حجم سپرده هاي بانکي و افزايش حجم تسهيلات پرداختي به متقاضيان تسهيلات تاثير به سزايي داشته باشد. بنابراين ما در اين تحقيق بر آن شديم تا اثر استفاده از فناوري اطلاعات را بر بهبود عملکرد سيستم بانکي کشور را مورد پژوهش قرار دهيم.
1-4- اهداف تحقيق
نياز ملي ما طبق برنامه چهارم توسعه، دستيابي به جامعه مبتني بر اقتصاد و دانايي محوري و اطلاعات محوري است. با توجه به حجم کلان سرمايه گذاري در فناوري اطلاعات در کشور، توجه به سرمايه گذاري آگاهانه و ارزيابي بهره وري استفاده از فناوري اطلاعات امري لازم و ضروري است. اين تحقيق با هدف ارائه چارچوبي براي شناسايي ارزيابي بهبود کيفيت خدمات ناشي از به کارگيري فناوري اطلاعات و ارتباطات در بانک هاي جمهوري اسلامي ايران به عنوان مبنايي براي مطالعه برنامه ريزان و رهنمودي براي درک بهتر اين ارزيابي، به بررسي نکات قابل تامل در مورد بانکداري الکترونيک در ايران ميپردازد (قدسي،1387).
هدف اصلي
با توجه به مطالب پيش گفته هدف اصلي در اين تحقيق اين است که به بررسي تاثير اجزاء و عوامل فناوري اطلاعات در زمينه بهبود عملکرد سيستم بانکي کشور بپردازيم.
اهداف فرعي
1-بررسي تاثير تعداد کارت هاي بانکي بر حجم سپرده هاي بانکي
2-بررسي تاثير تعداد پايانه هاي فروش بر حجم سپرده هاي بانکي
3-بررسي تاثير تعداد پايانه هاي شعب بر حجم سپرده هاي بانکي
4-بررسي تاثير تعداد خودپردازها بر حجم سپرده هاي بانکي
5- بررسي تاثير تعداد کارت هاي بانکي بر حجم تسهيلات پرداختي
6-بررسي تاثير تعداد پايانه هاي فروش بر حجم تسهيلات پرداختي
7-بررسي تاثير تعداد پايانه هاي شعب بر حجم تسهيلات پرداختي
8-بررسي تاثير تعداد خودپردازها بر حجم تسهيلات پرداختي
9- بررسي تاثير تعداد کارت هاي بانکي بر ميزان سود و زيان بانکي
10- بررسي تاثير تعداد پايانه هاي فروش بر ميزان سود و زيان بانکي
11- بررسي تاثير تعداد پايانه هاي شعب بر ميزان سود و زيان بانکي
12- بررسي تاثير تعداد خودپردازها بر ميزان سود و زيان بانکي
1-5- سوال ها و فرضيه هاي تحقيق 1-5-1- سوال هاي تحقيق
با توجه به موارد مطرح شده در بخش هاي قبل، سوال هاي تحقيق به شرح زير ارائه ميگردد:
سوال اصلي اول
آيا استفاده از فناوري اطلاعات در بانک هاي کشور اثري در افزايش حجم سپرده هاي بانکي دارد؟
سوال هاي فرعي سوال اصلي اول
1-آيا استفاده از کارت هاي بانکي اثري بر افزايش حجم سپرده هاي بانکي دارد؟
2-آيا استفاده از پايانه هاي فروش اثري بر افزايش حجم سپرده هاي بانکي دارد؟
3-آيا استفاده از پايانه هاي شعب اثري بر افزايش حجم سپرده هاي بانکي دارد؟
4- آيا استفاده از خودپردازها اثري بر افزايش حجم سپرده هاي بانکي دارد ؟
سوال اصلي دوم
آيا بهره گيري از فناوري اطلاعات در سيستم بانکي کشور تاثيري بر حجم تسهيلات پرداختي دارد يا خير؟
سوال هاي فرعي سوال اصلي دوم
1-آيا بکارگيري کارت هاي بانکي اثري بر افزايش حجم تسهيلات پرداختي به مشتريان دارد؟
2-آيا بکارگيري پايانه هاي فروش اثري بر افزايش حجم تسهيلات پرداختي به مشتريان دارد؟
3-آيا بکارگيري پايانه هاي شعب اثري بر افزايش حجم تسهيلات پرداختي به مشتريان دارد؟
4-آيا بکارگيري خودپردازها اثري بر افزايش حجم تسهيلات پرداختي به مشتريان دارد؟
سوال اصلي سوم
آيا سرمايه گذاري در بخش فناوري اطلاعات بانک ها تاثيري در افزايش سودآوري بانک ها ميگذارد؟
سوال هاي فرعي سوال اصلي سوم
1-آيا بکارگيري کارت هاي بانکي اثري در افزايش سودآوري بانک ها دارد؟
2-آيا بکارگيري پايانه هاي فروش اثري در افزايش سودآوري بانک ها دارد؟
3-آيا بکارگيري پايانه هاي شعب اثري در افزايش سودآوري بانک ها دارد؟
4-آيا بکارگيري خودپردازها اثري در افزايش سودآوري بانک ها دارد؟
1-5-2- فرضيه تحقيق
بر اساس بندهاي فوق، فرضيه هاي اصلي و فرعي تحقيق به شرح زير ارائه ميگردد:

فرضيه اصلي اول
استفاده از فناوري اطلاعات موجب افزايش حجم سپرده هاي بانک هاي جمهوري اسلامي ايران ميشود.
فرضيه هاي فرعي فرضيه اصلي اول
1- استفاده از کارت هاي بانکي موجب افزايش حجم سپرده هاي بانکي ميشود.
2- استفاده از پايانه هاي شعب موجب افزايش حجم سپرده هاي بانکي ميشود.
3- استفاده از پايانه هاي فروش موجب افزايش حجم سپرده هاي بانکي ميشود.
4- استفاده از خودپردازها موجب افزايش حجم سپرده هاي بانکي ميشود.
فرضيه اصلي دوم
بکارگيري فناوري اطلاعات در سيستم بانکي کشور موجب افزايش حجم تسهيلات پرداختي ميشود.
فرضيه هاي فرعي فرضيه اصلي دوم
1- بکارگيري کارت هاي بانکي موجب افزايش حجم تسهيلات پرداختي بانک ها ميشود.
2- بکارگيري پايانه هاي شعب موجب افزايش حجم تسهيلات پرداختي بانک ها ميشود.
3- بکارگيري پايانه هاي فروش موجب افزايش حجم تسهيلات پرداختي بانک ها ميشود.
4- بکارگيري خودپردازها موجب افزايش حجم تسهيلات پرداختي بانک ها ميشود.
فرضيه اصلي سوم
سرمايه گذاري در بخش فناوري اطلاعات بانک ها موجب افزايش سودآوري بانک ها ميشود.
فرضيه هاي فرعي فرضيه اصلي سوم
1-بکارگيري کارت هاي بانکي موجب افزايش سودآوري بانک ها ميشود.
2-بکارگيري پايانه هاي شعب موجب افزايش سودآوري بانک ها ميشود.
3-بکارگيري پايانه هاي فروش موجب افزايش سودآوري بانک ها ميشود.
4- بکارگيري خودپردازها موجب افزايش سودآوري بانک ها ميشود.
1-6- متغيرهاي تحقيق و شاخصهاي اندازهگيري آنها
1-6-1- متغير وابسته
متغير وابسته متغيري است که هدف محقق تشريح يا پيش بيني تغيير پذيري در آن است، به عبارت ديگر يک متغير اصلي است که در قالب يک مسأله براي تحقيق مورد بررسي قرار ميگيرد(خاکي،1388). متغيرهاي وابسته در اين تحقيق عبارتند از: اولين متغيير وابسته، ميزان سپرده هايي که مشتريان به بانک ها ميسپارند که اين سپرده ها شامل سپرده هاي ديداري، پس انداز، سرمايه گذاري بلندمدت و کوتاه مدت و ساير سپرده ها است، دومين متغيير وابسته در اين تحقيق، ميزان تسهيلاتي است که به مشتريان بانک ها پرداخت ميشود که اين تسهيلات نيز شامل تسهيلات اعطايي به بخش هاي کشاورزي، صنعت و معدن، ساختمان و مسکن، بازرگاني، خدمات و صادرات ميباشد و سومين متغيير وابسته در تحقيق حاضر، ميزان سود يا زياني که بانک ها در نتيجه کسر کردن هزينه هاي بانک ها از مجموع درآمدهاي مشاع و غير مشاع بانک ها بدست مي آورند ميباشد. مقدار سپرده، تسهيلات و سود و زيان بانک ها با استفاده از کتاب ها و گزارشاتي که بانک مرکزي بابت گزارش عملکرد نظام بانکي در سال هاي مختلف منتشر کرده است جمع آوري شده است.
1-6-2- متغيير مستقل
متغير مستقل يک ويژگي و خصوصيتي است که بعد از انتخاب توسط محقق در آن دخالت يا دستکاري ميشود و مقاديري را ميپذيرد تا تأثيرش بر روي متغير وابسته مشاهده شود(خاکي،1388). متغيرهاي مستقل تحقيق، سرمايه گذاري در بخش فناوري اطلاعات سيستم بانکي کشور است که در اين تحقيق براي تعيين ميزان سرمايه گذاري در بخش فناوري اطلاعات، تعداد کارت هاي بانکي صادر شده، تعداد خودپردازها، تعداد پايانه هاي شعب و تعداد پايانه هاي فروش که طي سال هاي 1380 تا 1390 در بانک هاي جمهوري اسلامي ايران مورد استفاده قرار گرفته است را در نظر گرفته ايم. تعداد کارت هاي بانکي صادر شده و همچنين تعداد خودپردازها و پايانه هاي شعب و پايانه هاي فروش نيز از کتاب ها و گزارشاتي که بانک مرکزي بابت گزارش عملکرد نظام بانکي در سال هاي مختلف منتشر کرده است جمع آوري شده است.
1-6-3- متغييرهاي کنترل
براي بررسي دقيق اثر متغيرهاي مستقل بر عملکرد سيستم بانکي کشور از چند متغير کنترلي که ممکن است بر بهبود عملکرد نظام بانکي موثر باشد استفاده نمودهايم:
شاخص تمرکز بازار بانک(IMC): تمرکز بازار بانک يکي از جنبه ها و ابعاد مهم ساختار بازار بانکي است که شايد مهم ترين متغير ساختاري اثرگذار بر عملکرد بانک ها به شمار مي آيد. براي اندازه گيري تمرکز، پژوهشگران در کارهاي تجربي خود از شاخص هاي مختلفي استفاده ميکنند. در اين پژوهش از شاخص تمرکز هرفيندال- هيرشمن استفاده کرده ايم که به صورت زير محاسبه ميشود.
IMCit =
اندازه بانک(BSIZE): اندازه بانک يکي ديگر از متغييرهاي ساختاري اثر گذار بر عملکرد بانک هاست. ارتباط اندازه بانک با عملکرد بانک بدين لحاظ است که بانک هاي بزرگتر در مقايسه با بانک هاي کوچکتر به لحاظ داشتن فرصت هاي بيشتر در موقعيت هاي بهتري قرار ميگيرند و داراي عملکرد بهتري ميشوند.
کل دارايي هاي بانکi در سال t Bsize =

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید