از دو متغير بالا به عنوان متغيرهاي کنترل تحقيق استفاده خواهد شد. دليل ارائه اين متغيرها به عنوان متغيرهاي کنترل در فصل سوم تحقيق ذکر خواهد شد.
1-7- مدل تحقيق
با توجه به اينکه در نظر گرفتن تمامي عوامل مؤثر بر بهبود عملکرد نظام بانکي کشور کاري مشکل است، به همين دليل ما در اين تحقيق بر آن شديم تا بدون در نظر گرفتن عوامل ديگر فقط تاثير استفاده از فناوري اطلاعات را بر بهبود عملکرد نظام بانکي کشور را مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار دهيم.
فرضيه اصلي اول
استفاده از فناوري اطلاعات موجب افزايش حجم سپرده هاي مشتريان بانک هاي جمهوري اسلامي ايران ميشود.
در فرضيه اصلي اول از رابطه 1 استفاده ميشود که در اين مدل y متغيير وابسته يعني حجم سپرده هاي مشتريان بانک هاست و 11x تعداد خودپردازها، 12x تعداد کارت هاي بانکي صادر شده، 13x تعداد پايانه هاي فروش و 14x تعداد پايانه هاي شعب ميباشد.
رابطه 1: y= a + b1x11+b2x12+b3x13+b4x14+ IMC+ BSIZE + فرضيه اصلي دوم
بکارگيري فناوري اطلاعات در سيستم بانکي کشور موجب افزايش حجم تسهيلات پرداختي ميشود.
در فرضيه اصلي دوم رابطه 2 به کار ميرود، در اين مدل y بيانگر متغيير وابسته يعني حجم تسهيلات پرداختي به مشتريان بانک هاست و 21x تعداد خودپردازها، 22x تعداد کارت هاي بانکي صادر شده، 23x تعداد پايانه هاي فروش و 24x تعداد پايانه هاي شعب ميباشد.
رابطه2 y= a + b1x21+b2x22+b3x23+b4x24+ IMC+ BSIZE+ فرضيه اصلي سوم
سرمايه گذاري در بخش فناوري اطلاعات بانک ها موجب افزايش سودآوري بانک ها ميشود.
در اين فرضيه با استفاده از رابطه 3 مدل تحقيق را مشخص ميکنيم. در اين مدل y نشانگر متغيير وابسته يعني ميزان سودآوري بانک هاست و 31x تعداد خودپردازها، 32x تعداد کارت هاي بانکي صادر شده، 33x تعداد پايانه هاي فروش و 34x تعداد پايانه هاي شعب ميباشد.
رابطه3 y= a + b1x31+b2x32+b3x33+b4x34+ IMC+ BSIZE +
1-8-تعريف واژه هاي کليدي
فناوري اطلاعات
فناوري اطلاعات از دو واژه اطلاعات و فناوري ترکيب يافته و عبارت است از مجموعه تکنيک ها و ابزارهايي که ما را در ضبط، ذخيره سازي، پردازش، بازيابي، انتقال و دريافت اطلاعات ياري ميرساند. اين فناوري بر بهينه سازي و پشتيباني سيستم هاي فعال با محوريت اطلاعات و دانش تاکيد دارد، افزون بر اين بر دانش و مهارت استفاده از فناوري هاي نوين نظير رايانه، اينترنت و سيستم هاي ارتباط از راه دور به همراه ذخيره سازي، کاربرد و انتقال اطلاعات نيز تاکيد ميکند (عبادي،1384).

خودپردازها(ATM)
دستگاه خودپرداز دستگاهي است که بدون نياز به اپراتور ميتواند خدمات واريز و برداشت از حساب هاي مشتريان، تغيير رمز کارت، اعلام موجودي حساب، انتقال وجه، پرداخت قبوض، صورتحساب هاي مختصر و برخي خدمات ديگر را از طريق کارت هاي بانکي صادر شده انجام دهد(ساعدي،1390).
پايانه هاي فروش(POS)
پايانه فروش دستگاهي است که توسط آن مشتريان يک فروشگاه ميتوانند بدون پرداخت وجه نقد، مبلغ کالاي خريداري شده خود را از حساب خود مستقيما به حساب فروشنده واريز نمايند(ساعدي،1390).
پايانه هاي شعب(Pin pad)
پايانه هاي شعب نيز مانند پايانه هاي فروش بوده و تفاوت آنها در اين است که دستگاه Pin pad مستقل از رايانه هاي تحويلداري شعبه، قابليت استفاده نداشته و به عنوان يکي از دستگاه هاي جانبي رايانه در بانکداري الکترونيک مورد استفاده قرار ميگيرند. به عبارتي اين دستگاه به دليل نداشتن مودم مستقلا امکان ارتباط با مرکز سوئيچ بانک را نداشته و از طريق پايانه VAST شعبه به مرکز متصل ميشود و پس از خواندن اطلاعات روي کارت، عمليات دريافت و پرداخت بر روي حساب کارت را انجام ميدهد (ساعدي،1390).
بانکداري الکترونيکي
عبارت است از فراهم آوردن امکاناتي براي مردم و کارکنان در جهت افزايش سرعت و کارايي آنها در دريافت و ارائه خدمات بانکي در محل شعبه، همچنين فرايندهاي بين شعبه اي و بين بانکي در سراسر دنيا و ارائه امکانات سخت افزاري و نرم افزاري به مشتريان که با استفاده از آنها بتوانند بدون نياز به حضور فيزيکي در بانک، در هرساعت از شبانه روز (24 ساعت) از طريق کانال هاي ارتباطي ايمن و با اطمينان عمليات بانکي دلخواه خود را انجام دهند(بانکداري الکترونيک ،1387).
عملکرد بانک ها
منظور از عملکرد سيستم بانکي در اين تحقيق حجم سپرده هاي مشتريان و حجم تسهيلات پرداختي به مشتريان و ميزان سود يا زيان بانک ها است و همچنين منظور از بهبود عملکرد سيستم بانکي در اين تحقيق به معناي افزايش حجم سپرده هاي مشتريان و افزايش حجم تسهيلات پرداختي و افزايش ميزان سود و کاهش ميزان زيان بانک هاست.
به کليه وجوهي که توسط مردم در بانک سرمايه گذاري ميشود را سپرده ميگويند(بهمند و بهمني،1374).
منظور از تسهيلات اعم از ريالي و ارزي شامل تامين مالي (تسهيلات اعطايي) اشخاص حقيقي و حقوقي ميباشد(رشيدي، نجات،1390).
سود برابر با تفاوت درآمد از هزينه است که با درآمد رابطه مستقيم و با هزينه رابطه معکوس دارد. هرگاه ميزان هزينه از درآمد بيشتر باشد آن را زيان ميگويند(جان بزرگي،1391).
1-9- جنبه هاي جديد و نوآوري تحقيق

ماخذ:( انتقال الکترونيکي وجوه و بانکداري الکترونيکي،1384)
نمودار شماره2-1: سطوح بانکداري الکترونيک
2-3-6- بانکداري الکترونيکي در ايران
توسعه و گسترش فناوري اطلاعات و ارتباطات در سطح جهان، همچنين ورود رايانه هاي شخصي و احساس نياز به مکانيزه کردن عمليات بانکي در سال هاي پاياني دهه 1960 باعث شد بانک ها فعاليت گسترده اي را براي استفاده از سيستم هاي رايانه اي آغاز نمايند. اولين کارت بانکي در ايران در سال 1370 توسط بانک تجارت صادر شد که از نوع بدهکاري بوده و به چک بانک تجارت معروف شد، پس از آن بانک سپه با نصب هفت ماشين خودپرداز اقدام به صدور کارت هاي بانکي نمود. اولين اقدام جدي در زمينه بانکداري الکترونيکي را ميتوان عضويت ايران در شبکه بين المللي سوئيفت در سال 1371 دانست. از سوي ديگر، تصويب طرح جامع اتوماسيون بانکي در سال 1372 به عنوان زير بنا و زمينه ساز ارائه خدمات نوين بانکي و حرکت به سوي بانکداري الکترونيکي در ايران به شمار مي آيد. از ديگر اقدام هاي انجام شده در اين زمينه ميتوان به ايجاد شبکه ماهواره اي مخابرات بانکي در قالب VAST پس از تصويب طرح جامع، همچنين ايجاد شبکه تبادل اطلاعات بانکي(شتاب) توسط بانک مرکزي در سال 1381 به منظور راه اندازي و راهبري سوئيچ ملي براي اتصال شبکه پرداخت بانک ها به يکديگر و ايجاد زمينه لازم براي انجام مبادلات بين بانکي الکترونيکي اشاره کرد. در جدول 2-1 و2- 2 ،سال عضويت در شبکه شتاب و اقدام هاي انجام شده بانک هاي تجاري در زمينه بانکداري الکترونيک ارائه شده است(گودرزي وزبيدي ،1387).
جدول2-1: سال عضويت بانک هاي تجاري در شبکه شتاب
نام بانک
تجارت
رفاه
سپه
صادرات
ملت
ملي
سال عضويت
1383
1384
1383
1381
1383
1383
ماخذ: بانک مرکزي.

جدول2-2: اقدام هاي انجام شده هر يک از بانک هاي تجاري در زمينه بانکداري الکترونيکي
نام بانک

تجارت
ماشين خودپرداز(ATM)، پايانه فروش(POS)، پايانه شعبه(pin pad)، کارت بدهکاري، ارسال صورتحساب از طريق اينترنت(Email).
رفاه
ماشين خودپرداز(ATM)، پايانه فروش(POS)، پايانه شعبه(pin pad)، کارت بدهکاري، اطلاع رساني از طريق تلفن.
سپه
ماشين خودپرداز(ATM)، پايانه فروش(POS)، پايانه شعبه(pin pad)، کارت بدهکاري، تلفن بانک، ارائه صورتحساب از طريق(SMS).
صادرات
ماشين خودپرداز(ATM)، پايانه فروش(POS)، پايانه شعبه(pin pad)، کارت بدهکاري، تلفن بانک، اينترنت بانک.
ملت
ماشين خودپرداز(ATM)، پايانه فروش(POS)، پايانه شعبه(pin pad)، کارت بدهکاري، تلفن بانک، ارائه صورتحساب از طريق(SMS).
ملي
ماشين خودپرداز(ATM)، پايانه فروش(POS)، پايانه شعبه(pin pad)، کارت بدهکاري، تلفن بانک، اينترنت بانک.
ماخذ:( انتقال الکترونيکي وجوه و بانکداري الکترونيکي،1384)
2-3-7- مقايسه بانکداري الکترونيک و بانکداري سنتي
بانكداري الكترونيكي را مي توان استفاده از فناوري پيشرفته شبكه هاي ارتباطي و مخابراتي جهت انتقال وجوه در سيستم بانكداري معرفي نمود. در كشورهاي پيشرفته دنيا مذاكرات بين خريدار و فروشنده، سفارش خريد، حمل ونقل كالا، ترخيص از گمرك به صورت الكترونيكي پشتيباني مي شود و روش هاي نقل و انتقال پول به صورت الكترونيكي و حمل و نقل براساس درخواست الكترونيكي است كه در اين راستا بانكداري الكترونيكي از اركان اصلي و لازمه تحقق اين امر مي باشد. آنچه در مقايسه بانکداري الکترونيکي با بانکداري سنتي قابل توجه است، ويژگي فعال و آينده نگر بانکداري الکترونيکي است. بانکداري سنتي با ديدي محافظه کارانه سعي مينمايد به شيوه هاي مختلف هزينه هاي بانکي را کاهش دهد، در صورتي که بانکداري الکترونيکي ضمن ارائه جامع خدمات بانکي به دنبال توسعه و تحول با هدف جلب رضايت مشتري بوده و براي افزايش درآمد از طريق ارائه خدماتي که در قبال آنها کارمزد دريافت ميدارد و سياست گذاري ميکند. بنابراين، در بانکداري الکترونيکي هر چند که کاهش هزينه هاي بانکي نيز مورد توجه قرار ميگيرد، اما اصلي ترين هدف، رشد درآمد بانک از طريق ارائه خدمات متنوع است(معاونت برنامه ريزي و بررسي هاي اقتصادي وزارت بازرگاني،1384).

جدول2-3: مقايسه ويژگي هاي بانکداري الکترونيکي و بانکداري سنتي
بانکداري الکترونيک
بانکداري سنتي
1- بازار نامحدود از لحاظ مکاني
2- رقابت نام هاي تجاري
3- ارائه خدمات گسترده
4- ارائه خدمات متنوع بر اساس نياز، سفارش مشتري و نوآوري
5- بانک هاي چند منظور مجهز به امکانات الکترونيکي
6- تمرکز بر هزينه و رشد درآمد
7- کسب درآمد از طريق کارمزد
8- از نظر زماني نامحدود و 24 ساعته
9- وجود رابطه نزديک و تنگاتنگ بين بانکي
10- به دليل استفاده از رايانه، حجم کاغذ و نيروي انساني به شدت کاهش مي يابد
1- بازار محدود
2- رقابت بين بانکها
3- ارائه خدمات محدود
4- ارائه خدمات به يک شکل خاص
5- متکي بر شعب
6- تمرکز بر هزينه
7- کسب درآمد از طريق حاشيه سود
8- در قيد ساعات اداري
9- نبود رابطه نزديک و مرتبط بين بانکي
10- به دليل وجود ساختار مبتني بر کاغذ، به تعداد زيادي نيروي انساني نياز دارد
ماخذ: (انتقال الکترونيکي وجوه و بانکداري الکترونيک،1384)
2-3-8- مشكلات و محدوديت هاي بانكداري سنتي
در نظام سنتي بانکداري، تعاريف و پيش فرض ها با يک جامعه غير متحرك قابل انطباق است. شعب با تعدادي کارمند در تخصص هاي مختلف عمليات بانکي، فعاليت هاي مربوط به درخواست هاي مشتريان را بين خود تقسيم نموده و براي ايجاد امکانات مناسب براي گردش اطلاعات و اعمال کنترل ها، روش ايجاد نسخه هاي مختلف از اسناد و ثبت اطلاعات اسناد در دفاتر را دنبال ميکنند. خدمات به مشتريان نيز بر اساس شناخت ظاهري و اطلاعات از فعاليت هاي اقتصادي آنان در محدوده جغرافيايي شعب تعريف و اعمال ميگردد. افتتاح حساب جاري، اعطاي تسهيلات و ارائه خدمات کمي پيچيده تر بانکي مثل پرداخت از طريق تلفن يا فاکس، همه بر اساس حصول شناخت مسئولين ذيربط در شعبه از مشتري به صورت تعريف شده و يا غير رسمي ميباشد. خدمات ديگري که در بانک هاي پيشرفته به عنوان يک فعاليت عادي تلقي ميشود، مثل دستور پرداخت

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید